Առլեն Շահվերդյան

Home » Posts tagged 'Կարեն Մանվելյան'

Tag Archives: Կարեն Մանվելյան

Կարեն Մանվելյան. Մշակույթը մեզ շրջապատող աշխարհը խնայելու կարողությունն է / Karen Manvelyan: Culture is the ability to take care of the World around us

Սիրելի ընթերցողներ, հայկական մամուլում մեծ հեղինակություն վայելող «Գոլոս Արմենիի» թերթը սեպտեմբերի 5-ին հրապարակել է մի հետաքրքիր և ուշագրավ հարցազրույց Բնության համաշխարհային հիմնադրամի հայաստանյան մասնաճյուղի տնօրեն, նվիրված ու մեծ բնասեր, դոկտոր Կարեն Մանվելյանի հետ: Իմ հեղինակային բլոգում հարցազրույցը վերահրապարակելու՝ «Գոլոս Արմենիի» թերթի բարի համաձայնությունը և աջակցությունը ստանալով, ես այժմ պատիվ ունեմ ներկայացնելու Ձեր ուշադրությանը հոդվածի բնօրինակը՝ ռուսերեն լեզվով: Կարեն Մանվելյանը խոսում է կովկասյան ընձառյուծի, գորշ արջի, ԲՀՀ ծրագրերի և բնապահպանության մասին: Իր խոսքով. «…Մշակույթը ոչ միայն ճարտարապետական հուշարձաններն են, այլև մեծ շրջապատող աշխարհը խնայելու ու պահպանելու կարողությունը: Մենք պետք է դադարեցնենք զգալիորեն վնասել էկոլոգիան, այլապես մեզ սպասում է ոչ նախանձելի ճակատագիր»:
Սիրելի բարեկամներ, ես ուրախ եմ հրապարակել իմ լավ բարեկամի, գործընկերոջ և իսկական բնապահպանի այս կարևոր խոսքերը: Պատիվ ունեմ հիշեցնելու նաև, որ Բնության համաշխարհային հիմնադրամի մեծ աջակցությամբ լույս տեսավ «Ապրելու իրավունք» վերնագրով գիրքս բնության մասին:
© Առլեն Շահվերդյան, 05.09.2013
Հարցազրույցի բնօրինակ աղբյուրը՝ «Голос Армении», 2013 թ. սեպտեմբերի 5, N# 92 (20445):

***

Dear friends, today the well known and much authorized newspaper in the Armenian Press sphere “Golos Armenii” (“The Voice of Armenia”, translated from) has published an interesting and very attractive interview with the Head of the Armenian Branch of WWF, a big and dedicated nature lover, Dr. Karen Manvelyan. Receiving the kind permission of the “Golos Armenii” to republish this article in my author’s blog and having the strong support of this Newspaper, I have the honor now to introduce to you the original version of the article in Russian (below). Karen Manveylan is talking about Caucasian leopard, Brown bear, WWF Armenia projects and Nature conservation. He says: “…Culture is not only the ancient monuments of architecture, but the ability to take care of the world around us. We must stop to harm completely the ecology, otherwise we will come upon a very sad and unenviable destiny”.
Dear Friends, I am glad to publish these important words said by my good friend, colleague and true nature conservationist. It is my honor to remind also, that my book about Nature, titled “Righ to Live” was published with the high support of the WWF Armenia. 
© Arlen Shahverdyan, 05.09.2013
The Original Source of the Interview: «Голос Армении», 5 September, 2013, N# 92 (20445).

***

Golos ArmeniiКУЛЬТУРА – ЭТО УМЕНИЕ БЕРЕЧЬ ОКРУЖАЮЩИЙ НАС МИР, говорит директор Армянского филиала Всемирного фонда дикой природы Карен МАНВЕЛЯН

Dr. Karen Manvelyan– Г-н Манвелян, один из известных проектов Всемирного фонда природы направлен на защиту крупных хищников.
– Для нас этот проект в первую очередь связан с леопардом. Исторический ареал этого зверя на территории Армении в конце XX века стал усыхать на глазах. Браконьерская охота на леопарда и его пищу, вырубка лесов, реконструкция и прокладка дорог привели к тому, что в дикой природе Армении осталось всего 3-5 особей этой красивейшей кошки. Сегодня благодаря международному сотрудничеству и целенаправленному государственному подходу к охране этого одного из крупнейших подвидов леопарда появилась надежда на возрождение его популяции в Армении. Сложность в том, что большая часть территории обитания леопарда, как и его основной пищи – “краснокнижника” безоарового козла, находится вне зоны заповедников, да и охраняемая площадь слишком мала, чтобы защитить его. Так что приоритетным является создание новых охраняемых территорий. Когда убивают леопарда, на местах его обитания резко увеличивается число волков и шакалов, что и произошло на юге страны в 2004 году, где его нишу незамедлительно заняли волки. Между тем размеры хищничества и плотности особей этих зверей на единицу территории несопоставимы. Леопард во много раз дружественнее по отношению к сельскохозяйственной деятельности человека.

leopard_armenia1_335856

Կովկասյան ընձառյուծ / Кавказский леопард / Caucasian leopard (Panthera pardus).
© WWF Armenia / A. Malkhasyan / I. Khorozyan / M. Boyajyan. See: http://wwf.panda.org/who_we_are/wwf_offices/armenia/projects

– А как обстоят дела с популяцией медведей на территории Армении?
– Она стабильна, поскольку браконьерства стало заметно меньше. Тем не менее все еще нередки случаи, когда в результате такой охоты гибнут не только сама медведица, но и ее детеныши. Оставшись без матери, кормилицы и защитницы, медвежата обречены. В прошлом году наш офис взял на себя заботу об одном таком медвежонке, хотя это и не входит в нашу компетенцию. Выходить его помогли коллеги из Германии, выделившие на содержание Маши дополнительное финансирование. Мы оградили Машу от людей, учили, как отыскивать пищу, чтобы она могла выжить в условиях дикой природы. А когда она подросла, окрепла и могла уже дать отпор волкам, выпустили в леса Сюникского региона. Надетый на нее радиоошейник новейшей технологии позволяет через спутник получать данные о ее передвижениях. Сейчас Маша находится на территории Баргушатского хребта, в день проходит порядка 50 километров. Ошейник сам собой упадет через год – 2 июля 2014 года. Если к тому времени с Машей все будет в порядке, мы покажем снятый о ней фильм.

Անդրկովկասյան (սիրիական) գորշ արջ / Закавказский (сирийский) бурый медведь / Transcaucasian (Syrian) brown bear (Ursus arctos syriacus)

– Вы сказали, что в приоритеты деятельности вашего офиса входит создание новых охраняемых природных территорий.
– Когда в 2001 году мы начинали свою деятельность, в стране было только два заповедника – Хосровский и Шикаогский. Но и они не работали: после развала СССР там все было разрушено. Первым делом мы занялись усилением режима охраны заповедников: построили домики для сотрудников, установили шлагбаумы и предупреждающие знаки, предоставили машины – пять внедорожников Хосровскому заповеднику и четыре – Шикаогскому. Сегодня в Шикаогском заповеднике, где в те годы браконьерство и незаконная вырубка леса шли стремительными темпами, лучший режим заповедной охраны на всем Кавказе. Совместно с Министерством охраны природы были разработаны проекты по созданию национального парка “Аревик” в Мегри и Зангезурского заказника на границе с Ираном. Сегодня Национальный парк “Аревик” занимает площадь в 34 тысячи 401 гектар. Здесь представлены более 1500 видов растений, более 200 видов птиц, очень много животных, в том числе леопард, рысь, лесной, степной и камышовый коты. Разработаны проекты по созданию Национального парка озера Арпи, а также первого на Кавказе трансграничного с Грузией парка. Есть еще пара проектов по лесам на севере Армении. Благодаря правительственным и нашим усилиям, а также ряда неправительственных общественных организаций почти три процента земель Армении – а это около 100 тысяч гектаров – находятся сегодня под охраной, на 20-30 процентах увеличилось число диких животных, в том числе безоарового козла. Сейчас работаем над расширением Зангезурского заказника, его территория составит 25 тысяч гектаров. Заказник Хуступ займет площадь в 8 тысяч гектаров. Разумеется, проблем и недочетов еще много, где-то хромает охрана, не так развита инфраструктура или сотрудники не все квалифицированны, но все это можно постепенно исправить.

– В последнее время много нареканий вызывает строительство малых ГЭС. 
– ГЭС – экологически чистая энергия, необходимая стране, но строительство этих станций нередко идет с большими нарушениями, провоцируя тем самым протестные выступления жителей. Недавно в Армении прошла встреча, посвященная вопросам строительства малых ГЭС, в организации которой мы приняли самое непосредственное участие. Представителями министерств энергетики, природных ресурсов, охраны природы, неправительственных организаций, участвующих в ее работе, был выдвинут ряд интересных предложений, одно из которых – обязательное привлечение к работе над проектом строительства малых ГЭС специалистов смежных дисциплин. Такая практика давно действует за рубежом.

Կարեն Մանվելյանի ելույթը` «Թռչկան» քաղաքացիական նախաձեռնության բնապահպանական կոնֆերանսի շրջանակներում /
Karen Manvelyan’s Speech at “Trchkan” Ecological Conference

– Над какими еще проектами работает сегодня Армянский филиал Всемирного фонда дикой природы?
– В настоящее время наш офис осуществляет и координирует более 20 проектов, нацеленных на сохранение биоразнообразия и решения социально-экономических проблем в селах, прилегающих к буферным зонам заповедников и национальных парков, обеспечение альтернативных источников дохода для этих общин. Начат нами и проект по созданию экокоридоров, которые, соединив охраняемые природные территории, обеспечат не только безопасность передвижения животных, миграции которых нередко мешает человеческая деятельность, но и услуги экосистемы. Это новое, недавно вошедшее в наш лексикон понятие. Между тем в мире уже давно ведут подсчет, принесет ли, к примеру, построенный в данной местности горнодобывающий комбинат столько же благ людям, как лес, который на протяжении веков предоставлял ее жителям воду, траву, питание, здоровье, наконец. И только потом приступают к строительству.

В Армении нет территории, где бы не было “краснокнижных” растений или животных. Мы гордимся, что смогли отстоять часть Джрвежского леса, который собирались отдать одной из компаний под рубку, что благодаря нашим усилиям и ряда общественных организаций были приостановлены работы по строительству дороги через Шикаогский заповедник и ГЭС в Трчкане.

Տեսանյութ՝ նվիրված WWF-Հայաստանին և «Լռության գինը» գրքին, Առաջին լրատվական» ծրագիր, Հայաստանի Հանրային հեռուստատեսություն, 2014 թ. հոկտեմբերի 4:
A Reportage about WWF-Armenia and the book “The Value of Silence”, The First Informational Programme”, Public TV Company of Armenia, October 4, 2014.

– Специалисты говорят, что в законе “Об охраняемых природных территориях” есть много неувязок, недочетов, неточностей.
– Именно поэтому и шла кропотливая работа над новым проектом этого закона. Наши сотрудники принимали в ней непосредственное участие. В Армении действуют четыре категории строгости охраняемых территорий – заповедник, национальный парк, памятники природы растительного, животного, геологического образования (их 250, наиболее известные – “Симфония камней” в Гарни, “Чертов мост” у Татева), и заказник. Предложено ввести новые категории, одна из которых будет связана с охраной ландшафтного разнообразия. Рабочей группой, состоящей из представителей государственных и неправительственных организаций, были внесены и другие предложения, основанные на базе проведенных исследований. Проект закона уже направлен в Национальное Собрание.

В завершение нашей беседы хотел бы сказать следующее. Мы, армяне, любим говорить о многовековой культуре нашего народа. Но забываем, что культура – это не только памятники архитектуры, но и умение беречь окружающий нас мир. Если мы не прекратим наносить ощутимый ущерб экологии, нас ждет незавидная участь. Загрязняя окружающую нас среду, мы с каждым годом приближаем неотвратимую гибель всего живого вокруг. А ведь мы обязаны сохранить необыкновенное природное наследство Армении, отражающееся в ее богатом биоразнообразии и живописных ландшафтах, для будущих поколений.

Нора КАНАНОВА

__________________________________

ՈՒՇԱԴՐՈՒԹՅՈ՛ՒՆ. Բլոգի հեղինակային իրավունքների պաշտպանության մասին
Սույն բլոգ-կայքի հեղինակային իրավունքները պատկանում են դրա հեղինակին՝
Առլեն Շահվերդյանին: Բլոգում տեղ գտած նյութերը պաշտպանված են Հեղինակային իրավունքով: Մեջբերումներ անելիս հղումը arlenshah.wordpress.com-ին պարտադիր է: Հեղինակային հոդվածների, գրառումների, լուսանկարների մասնակի կամ ամբողջական վերարտադրությունն այլ կայքերում կամ զանգվածային լրատվամիջոցներում առանց arlenshah.wordpress.com-ին հղման արգելվում է:

Գրական բլոգ | Ֆեյսբուք | Թվիթեր | Յութուբ
Առլեն Շահվերդյանի գրական բլոգ. «Տոն, որը միշտ քեզ հետ է»,- Էռնեստ Հեմինգուեյ
__________________________________

ATTENTION! About the Blog Copyright Protection
Arlen Shahverdyan, the Author of this Blog possesses its Copyright. All the materials of this blog are Copyright protected. When quoting, the reference (link) to arlenshah.wordpress.com is compulsory. The partial or complete reproduction of the Author’s articles, posts or photos  in other sites or Mass Media is prohibited without the reference to arlenshah.wordpress.com.

Literary blog | Facebook | Twitter | Youtube
Arlen Shahverdyan’s literary blog: “A moveable feast”,- Ernest Hemingway

Save the Planet Earth*
Մի տպեք այս էջն առանց անհրաժեշտության, մտածեք շրջակա միջավայրի մասին
Do not print out this page without need – think about the Environment

Հանդիպում Երևանի Մխիթարյան կրթահամալիրում

Սիրելի՛ բարեկամներ, «Ապրելու իրավունք» գիտահանրամատչելի գրքիս շնորհանդեսից հետո սկսվել է իմ` որպես գրողի և ընթերցողներիս միջև հանդիպումների մի ուրույն շարք:

Նախ ուզում եմ նշել, որ ցանկացած գրողի, ցանկացած անհատ ստեղծագործողի համար այդպիսի հանդիպումները հրաշալի առիթ և հնարավորություն են ոչ միայն հանրությանը ներկայանալու որպես հեղինակ և ներկայացնելու քո հերթական աշխատանքը, այլև կենդանի շփվելու, կիսվելու նրանց հետ քո ներաշխարհով, ավելի զարգանալու և կայանալու` որպես ստեղծագործող մարդ: Գրողի համար այսպիսի հանդիպումները արտահայտման և ներկայանալի լինելու լավագույն միջոցն են: Չէ՞ որ ընթերցողների հետ կենդանի շփումը անհամեմատ ավելի մեծ ազդեցություն է ունենում, ավելի հետաքրքիր է, հիշարժան, գեղեցիկ, գրողին տալիս է փորձառություն և սեփական միտքն ու ստեղծագործությունը ներկայացնելու առիթ, իսկ ընթերցողին` իր սիրելի հեղինակի հետ հանդիպման և նրա ստեղծագործական գործունեությանը մոտիկից հաղորդակցվելու հնարավորություն:

Սակայն այդպիսի հանդիպումների ժամանակ անձամբ իմ նպատակն է ոչ միայն ներկայացնելու գիրքս, այլև ընթերցողների հոգում հետաքրքրություն առաջացնելու բնության և կենդանական աշխարհի վերաբերյալ, սեր և հոգատարություն քարոզելու բնության նկատմամբ: Իմ համեստ կարողություններով ես ջանում եմ ամենուրեք ու ցանկացած մեծ կամ փոքր լսարանի փոխանցել բնության պահպանության կարևոր հորդորը: Ինչքան որ ուժ ու եռանդ ունեմ նույն ոգով շարունակելու եմ իմ այդ առաքելությունը, որպեսզի հնարավորինս շատ մարդ համակվի այդ զգացումով:

Իմ գրքերը բնության մասին են, ես սիրում եմ գրել բնության թեմաներով, դա իմ գրական ստեղծագործական գործունեության նախանշանակությունն է, ժանրը, գրական թեմատիկ ուղղությունս, այն բնագավառը, որտեղ ես ինձ լավ եմ զգում, որտեղ ստեղծագործում եմ անսահման սիրով ու նվիրումով, այն բնագավառը, որին Վախթանգ Անանյանից հետո մեր գրականության մեջ առ այսօր դեռ ոչ մեկ չէր անդրադարձել: Ես գրում եմ բնության մասին մեծ ոգեշնչումով և ամեն առիթի դեպքում ուժերիս ներածին չափով փորձում եմ նպաստել մեր հասարակության մեջ բնապահպանական ու բնաճանաչողական որակների ձևավորմանն ու զարգացմանը, բնապահպանական մշակույթի կայացմանը: Եթե յուրաքանչյուր այդպիսի հանդիպումից կամ իմ գրքերի ընթերցումից հետո մարդու մեջ դրական հետք է մնում և նա սկսում է ավելի հոգատար ու գիտակցված կերպով վերաբերվել բնությանը, ապա ջանքերս իզուր չեն: Դա հուսադրում է, ոգևորում, ուժ տալիս, որպեսզի ես, իմ գրքերի միջոցով և կենդանի շփումների ժամանակ, շարունակեմ նույն ներշնչանքով և ոգևորումով սեր քարոզել բնության նկատմամբ:

Եվ ահա, ես պատիվ ունեմ Ձեր ուշադրությանը ներկայացնելու ինձ համար մի այդպիսի հիշարժան հանդիպում, կիսվելու Ձեզ հետ իմ տպավորություններով և անկեղծ ուրախությամբ` հուսալով, որ դուք նույնպես սրտանց կուրախանաք այս իրողությունով:

2012 թվականի մայիսի 19-ին Երևանի Մխիթարյան կրթահամալիրի ղեկավարությունն ինձ սիրով հրավիրեց հանդիպելու կրթահամալիրի սաների հետ` ներկայացնելու համար «Ապրելու իրավունք» գիրքս: Ինձ համար պատիվ էր հանդես գալու կրթական ավանդույթներով ու բարի համբավով առանձնացող այդ կրթօջախում: Հրաշալի է, որ մեր իրականության մեջ կան այդպիսի հեղինակավոր, բարձր մակարդակով կրթական հաստատություններ: Երանի թե այդպիսիք շատ լինեն: 

Կրթահամալիրի գրադարանին գիրքը նվիրաբերելուց հետո, ես անցկացրեցի մի յուրօրինակ սեմինար-դասախոսություն վայրի բնաշխարհի, առյուծների, ընդհանրապես` բնապահպանական թեմաներով: Սաների հետ հանդիպման հենց սկզբում հանեցի փողկապս, որպեսզի մեր զրույցը լինի ավելի անկաշկանդ, մտերիմ ու ազատ մթնոլորտում:

«Ապրելու իրավունք» գրքի ներկայացումն ավելի դիտարժան ու հետաքրքիր դարձնելու համար այն ներկայացրեցի «Power Point» ձևաչափով` համեմելով բնության մասին հետաքրքիր տեղեկույթով: Ես մանրամասն խոսեցի գրքի մասին, ներկայացրեցի վայրի բնաշխարհը և առյուծներին: Դա մի յուրօրինակ ճանապարհորդություն էր դեպի վայրի բնություն, մասնավորապես` Աֆրիկա մայրցամաքի բնաշխարհը: Գրքի ներկայացման համատեքստում անդրադարձա նաև Բնության համաշխարհային հիմնադրամի հայաստանյան մասնաճյուղի շնորհակալ գործունեությանը: Մանրամասն խոսեցի նաև հայկական մշակույթում առյուծների տեղի ու դերի մասին: Ահա մի հատված.

Ասեմ, որ սլայդշոուն պարզապես գերել էր երեխաներին, և անչափ ոգևորվել էի այն հանգամանքով, որ նրանք դիտում ու լսում էին մեծ հետաքրքրությամբ, հափշտակությամբ և ուշադրությամբ: Հանդիպման ժամանակ ջանում էի երեխաների մեջ սերմանել համոզմունք, որ ոչ բոլոր մարդիկ են դաժանորեն ու անխնա կերպով վերաբերվում բնությանը, որ շատ մարդիկ բնասեր են, մաքուր ու անվնաս են պահում շրջակա միջավայրը:

Միայն հիանալ կարելի էր կրթահամալիրի սաների շնորհքով: Ինձ շատ դուր եկավ նրանց բազմակողմանի զարգացվածությունն ու բարեկրթությունը: Այդ պարկեշտ և ուշիմ երեխաները ոչ միայն ակտիվ մասնակցեցին հանդիպմանը և կլանված յուրացրեցին նյութը, այլև դրանից հետո շրջապատել էին ինձ` ուղղելով իրենց հետաքրքրող հարցերը: Հիրավի ոգևորիչ էր, որ հանդիպումը այդքան դուր էր եկել սաներին և նրանք շատ ոգևորված էին: Հանդիպման հաջողության և այսօրինակ հանդիպումների կարևորության մասին սիրով նշեց նաև կրթահամալիրի ղեկավարությունը:

Ես իմ խորին շնորհակալությունն եմ հայտնում Երևանի Մխիթարյան կրթահամալիրին` ի դեմս կրթահամալիրի տնօրեն հարգարժան Հայր Սերոբ Չամուռլյանի, ջերմ ընդունելության և սաների հետ հանդիպման նման հնարավորություն ընձեռելու համար: Հատուկ շնորհակալություն եմ հայտնում իմ լավ բարեկամ և բարեշնորհ անձնավորություն Տիգրան Շահբազյանին` այս հանդիպման առիթը ստեղծելու, հանդիպումը կազմակերպելու, ինչպես նաև այն տեսանկարահանելու և լուսանկարելու համար:

Սիրելի՛ բարեկամներ, անկեղծորեն հույս ունեմ, որ այս հանդիպումը կրթահամալիրի սաների համար հիշարժան դարձավ և նպաստեց նրանց ներսում բնությունը վերարժեվորելուն ու վերագնահատելուն: Սա մի փոքրիկ ու համեստ քայլ էր, սակայն հուսով եմ` օգտակար, քանի որ այժմ այդ երեխաները կարող են վստահ ասել, որ բավական շատ բան գիտեն առյուծների ու վայրի բնաշխարհի մասին: Երջանիկ կլինեմ, եթե գոնե մեկ հայ երեխայի սրտում այս հանդիպումից հետո բնության նկատմամբ սիրո և հոգատարության զգացում առաջանա և ամրապնդվի:

Ես ուրախ էի հյուրընկալվել Երևանի Մխիթարյան կրթահամալիրում: Ի սրտե հաջողություններ ու նոր ձեռքբերումներ եմ մաղթում այս կրթօջախին` իր շնորհակալ գործում: Լուսավոր և մեծ ապագա եմ ցանկանում կրթահամալիրի բոլոր սաներին: Հանդիպման վերջում ես ասացի նրանց, որ նրանք մեր երկրի վաղվա օրինակելի քաղաքացիներն են և ինչքան շատ սիրեն ու հոգ տանեն բնության նկատմամբ, այնքան մեր կյանքը կընթանա բնության հետ ներդաշնակության և խաղաղության մեջ, այնքան ավելի կրթված և բնապահպանության ու բնաճանաչողության առումներով` ավելի գրագետ ու զարգացած կլինի մեր հասարակությունը:

© Առլեն Շահվերդյան, 20.05.2012
© Հոդվածում օգտագործված տեսագրությունները և լուսանկարները պաշտպանված են հեղինակային իրավունքով, 2012

© Arlen Shahverdyan, 20.05.2012
© Videos and Photos used in the article are Copyright protected

«Ապրելու իրավունք» գրքիս շնորհանդեսը` «Թռչկան» քաղաքացիական նախաձեռնության բնապահպանական կոնֆերանսի շրջանակներում

Սիրելի՛ բարեկամներ, 2012 թ. ապրիլի 10-ին իմ կյանքում տեղի ունեցավ կարևոր և արժանահիշատակ իրադարձություն. Երևանի «Կոնգրես» հյուրանոցի Հանդիսությունների դահլիճում «Թռչկան» քաղաքացիական նախաձեռնության կողմից կազմակերպված բնապահպանական կոնֆերանսի ժամանակ կայացավ «Ապրելու իրավունք» գրքիս շնորհանդեսը: Ավելին. կոնֆերանսի առաջին ելույթն իմն էր` որպես գրքի հեղինակի: Ես պատիվ և հնարավորություն ունեցա նման լսարանի առջև հանդես գալու որպես գրող և հանրությանը հրապարակավ ու պաշտոնապես ներկայացնելու իմ մենագրական գիրքը:

Շնորհակալ եմ Բնության համաշխարհային հիմնադրամի հայաստանյան մասնաճյուղին, որ իմ գրքի շնորհանդեսը որոշեց ընդգրկել այդ միջոցառման շրջանակներում: Այս պահին առաջարկում եմ Ձեզ դիտելու իմ ելույթն ամբողջությամբ`

Ելույթին հաջորդեց նաև մասնակիցներին գրքիս նվիրատվության հաճելի ու գեղեցիկ արարողությունը: Ես սիրով մակագրեցի ու նվիրեցի գիրքս բազմաթիվ ընթերցողների: Շատ ոգևորված եմ, որ բոլորը` ոչ միայն ոլորտի մասնագետները, այլև տարբեր բնագավառների մարդիկ, մեծ հետաքրքրությամբ ու հաճույքով էին ծանոթանում գրքիս` արված աշխատանքի հասցեին հայտնելով իրենց գովեստի ու գոհունակության խոսքերը: Ջերմորեն ողջունվեց նաև շնորհանդեսին հնչած ելույթս: Շատերն ինձ արդեն ճանաչում էին և անկեղծորեն ուրախ էին հենց հեղինակից ստանալու գիրքը, որին արդեն ծանոթ էին իմ բլոգից:

Սիրելի՛ բարեկամներ, մեծ ոգևորումով ու հաճույքով կիսվում եմ Ձեզ հետ իմ այս ուրախությամբ և շատ շնորհակալ եմ բոլորիդ` գրքիս շնորհանդեսի առնչությամբ Ձեզանից ստացվող բարի արձագանքների և անկեղծ ուրախության համար: Շարունակ ստանում եմ ջերմ շնորհավորանքներ և գոհունակության խոսքեր, ինչը վկայում է, որ ինձ համար սրտանց ուրախանում եք և որ այս աշխատանքը իզուր չի արվել: Դա անչափ ոգևորում է ինձ և պատիվ բերում:

Շնորհանդեսի պահին:

Եվս մեկ ուրախալի հանգամանքի մասին: Դուք գիտեք, որ ես իմ բլոգում տեղադրում եմ տպագրված գրքերիս էլեկտրոնային տարբերակները, որպեսզի գրքերս իսկապես հասանելի լինեն մարդկանց ու մարդիկ ընթերցեն: Եվ ահա, ես պատրաստում եմ «Ապրելու իրավունք» գրքի էլեկտրոնային տարբերակը, որը նույնպես կտեղադրվի իմ բլոգ-կայքում, և նրանք, ովքեր ցանկանում են ծանոթանալ գրքին ու ընթերցել այն` կկարողանան անել դա հենց իմ բլոգում:

Ուզում եմ ավելի մանրամասն կերպով անդրադառնալ բնապահպանական այս կոնֆերանսին: Այն նախագահում էր Գագիկ Սուխուդյանը («Թռչկան» քաղաքացիական նախաձեռնություն), բացման խոսքով հանդես եկավ Ապրես Զոհրաբյանը («Թռչկան» քաղաքացիական նախաձեռնություն): Ուզում եմ նշել, որ կոնֆերանսն իր բնույթով օգտակար և ներկայումս խիստ մտահոգող բնապահպանական խնդիրներին իրապես բաց ճակատով, պարզ ու համարձակորեն անդրադարձող մասնագիտական մի ժողովում էր: Քննարկում, որի բոլոր կողմերը կիսում էին «Թռչկան» քաղաքացիական նախաձեռնության և բոլոր բնասերներ մարդկանց մտահոգություններն այն մասին, թե ինչպես են վերջին տարիներին Հայաստանում աննախադեպ չափերի հասել բնության ավերումը և բնական ռեսուրսների անարդյունավետ օգտագործումը: Բացվում են նոր հանքավայրեր, չեն դադարում «օրինական» և ապօրինի անտառահատումները, հողերի աղտոտումը հասնում է աղետալի չափերի, ջրային ավազանը «հարստանում է» տարբեր աղտոտիչներով և այլն: Եթե այսպես շարունակվի, ապա հետևանքներն իրոք աղետալի և անդառնալի կլինեն: Բնապահպանության որոշ հարցերում` արդեն այդպիսին են: Կարծում եմ, որ մենք պետք է հստակ գիտակցենք, որ այս բնությունը ՄԵՐ բնությունն է, օտարինը չէ և չի՛ կարելի օտարաբար, մի տեսակ` արհամարհանքով ու չարակամորեն վնասել այն, փչացնել, չարաշահել: Մեզանում բնապահպանական խնդիրները շատ-շատ են, և ես ուրախ եմ, որ այս կոնֆերանսը ևս մեկ լավ առիթ էր բնապահպաններին` կիսելու իրենց մտահգությունները, փորձելու մեկտեղել ջանքերը, համախմբվելու և գործնականում իրագործելու բոլոր բարի նպատակները` ի շահ մեր հայրենի բնության պահպանման ու հարատևման, ի շահ մեր պետության անխախտ, կայուն զարգացման: Ուրախալի է, որ կոնֆերանսը ուղղակի հերթական հավաք չէր, և բացի նրանից, որ նպատակ էր հետապնդում ևս մեկ անգամ հանրությանը ներկայացնելու ՀՀ բնապահպանական ամենահրատապ խնդիրները, այն նաև առաջարկում էր իրավիճակից դուրս գալու իրատեսական լուծումներ: Ի դեպ, որպես իրավիճակից դուրս գալու տարբերակ, «Թռչկան» քաղաքացիական նախաձեռնության կողմից առաջարկվում էր նաև դիտարկել բնապահպանության ոլորտում հանրային տեսչության/մոնիտորինգային մարմնի ձևավորման և հատուկ բնապահպանական հիմնադրամի ստեղծման հարցերը, որոնք կարող են արդյունավետ, համակարգող ու համադասող գործիքներ դառնալ ներկայիս բնապահպանական հիմնախնդիրների լուծման, բնապահպանական կառույցների միջև արդյունավետ փոխգործակցության և մեր երկրի զարգացման համար:

Բնապահպանական կոնֆերանսի ժամանակ

Կոնֆերանսին իրենց զեկուցումներով հանդես եկան բնապահպանական բնագավառի հայտնի ու կարկառուն ներկայացուցիչներ, անվանի բնապահպաններ: Զեկուցումների համար ընտրվել էին ներկայիս ամենահրատապ և ճգնաժամային իրավիճակում գտնվող ոլորտները` հանքարդյունաբերություն, քաղաքաշինություն, անտառներ, ջրերի աղտոտում, կենսաբազմազանություն. հատուկ պահպանվող տարածքներ: Հակոբ Սանասարյանը («Հայաստանի կանաչների միություն») իր ելույթում անդրադարձավ հանքարդյունաբերության ներկա վիճակին ու հանքարդյունաբերական թափոնների ահագնացող չափերին: Երևանի քաղաքաշինական ռիսկերի մասին հանգամանալից կերպով խոսեց Կարինե Դանիելյանը («Հանուն կայուն մարդկային զարգացման ասոցիացիա»)` իր հետաքրքիր և շատ արժեքավոր զեկուցման մեջ մանրամասն կերպով ներկայացնելով այս իմաստով Երևանում առկա խիստ տխուր պատկերը և հնարավոր աղետալի զարգացումները:

«Հանուն կայուն մարդկային զարգացման ասոցիացիայի նախագահ Կարինե Դանիելյանի ելույթը: Ձախից` աջ. Ապրես Զոհրաբյան, Գագիկ Սուխուդյան:

Հանքարդյունաբերության էկոլոգիական ռիսկերի մասին իրենց կենտրոնի հետազոտությունները ներկայացրեց Արմեն Սաղաթելյանը («Էկոլոգանոոսֆերային հետազոտությունների կենտրոն»): Հետաքրքիր ելույթով հանդես եկավ Քնարիկ Հովհաննիսյանը և իր` որպես փորձագետի, ուշագրավ մեկնաբանությունները տվեց ՀՀ ջրային ռեսուրսների  աղտոտվածության վիճակի վերաբերյալ: ՀՀ անտառների ներկա վիճակին էր անդրադառնում Անի Հայկունու զեկուցումը («Հայաստան-ծառատունկ» ծրագիր):

Լուսանկարում (աջից` ձախ)` Կարեն Մանվելյան, Գագիկ Սուխուդյան:

Իր ընդգրկուն և կարևոր զեկուցումով հանդես եկավ Կարեն Մանվելյանը («Բնության համաշխարհային հիմնադրամի հայաստանյան մասնաճյուղ»), որը պատիվ ունեմ առաջարկելու Ձեզ դիտել այժմ ամբողջությամբ`

Բնության համաշխարհային հիմնադրամի հայաստանյան մասնաճյուղի (WWF Armenia) տնօրեն, կենսաբանական գիտությունների թեկնածու Կարեն Մանվելյանի «Կենսաբազմազանություն. բնության հատուկ պահպանվող տարածքներ» խորագրով ելույթը:

Կոնֆերանսն ամփոփեց «Թռչկան» քաղաքացիական նախաձեռնության անդամ Արման Վերմիշյանը:
Սիրելի բարեկամներ, ինչպես տեսնում եք` կոնֆերանսի բովանդակային ընդգրկումն ու շրջանակը, թեմաների ընտրությունը, հրավիրված մասնագետների կազմն ու նրանց զեկուցումների կարևորությունը հնարավորություն է տալիս պատկերացում կազմելու, թե որքան անհրաժեշտ, արդյունավետ ու կարևոր էր այս հանդիպումը:

Վերջում հատուկ ուզում եմ նշել, որ հոդվածում օգտագործված լուսանկարները և տեսագրությունները օգտագործման բացառիկ իրավունքով ինձ տրամադրվել են Բնության համաշխարհային հիմնադրամի հայաստանյան մասնաճյուղի (WWF Armenia) կողմից: Լուսանկարների և տեսագրության հեղինակային իրավունքները պատկանում են WWF Armenia-ին: Բոլոր իրավունքները պաշտպանված են (Copyright, 2012): Խորին շնորհակալություն եմ հայտնում Բնության համաշխարհային հիմնադրամի հայաստանյան մասնաճյուղի տնօրեն Կարեն Մանվելյանին, մասնաճյուղի Համագործակցության զարգացման բաժնի ղեկավար Արթուր Խոյեցյանին և WWF Armenia-ի ամբողջ անձնակազմին:

Այսքանը: Շնորհակալ եմ Ձեր ուշադրության համար: Ակնկալում եմ Ձեր կարծիքներն ու արձագանքը:
© Առլեն Շահվերդյան, 10.04.2012, 12.04.2012

ՀԱՏՈՒԿ ՀԱՎԵԼՈՒՄ. Հարգելի՛ բարեկամներ, վերջում կցանկանայի նշել, որ կոնֆերանսը, ինչպես նաև «Ապրելու իրավունք» գիրքս, առանձին հրապարակումներով լուսաբանվել և լուսաբանվում է էլեկտրոնային մամուլով և հեռուստատեսությամբ: Առաջարկում եմ ծանոթանալ դրանցից մի քանիսին`

  1. «ԱՐ» հեռուստաընկերության «Ազդարար» լրատվական ծրագրի այսօր պատրաստած տեսանյութը կոնֆերանսի վերաբերյալ, որում նշվում է նաև իմ գրքի մասին:
  2. «www.panarmenian.net» լրատվական գործակալության ֆոտոռեպորտաժը կոնֆերանսի վերաբերյալ և ապրիլի 10-ի ֆոտոռեպորտաժների շարքը, այդ թվում` կոնֆերանսը:
  3. «Իննսունական թվականներից Հայաստանում փողը հայտարարվեց Աստված. Ապրես Զոհրաբյան» հոդվածը` «www.tert.am» լրատվական գործակալության կայքում:
  4. «Իննսունական թվականներից Հայաստանում փողը հայտարարվեց Աստված. Ապրես Զոհրաբյան» հոդվածը` «www.armtown.com» կայքում:
  5. «Բնապահպանները մեկ րոպե լռությամբ հարգեցին Թեղուտի «սպանդը»» հոդվածը` «www.1in.am» լրատվական գործակալության կայքում:
  6. «Ա. Զոհրաբյան. Հայաստանում փողը հայտարարվեց Աստված» հոդվածը` «www.armlur.am» կայքում:
  7. «Մարդիկ» կայքում ««Ապրելու իրավունք». գիրք առյուծների մասին» հոդվածը:
  8. «Մեկ րոպե լռությամբ հարգեցին Թեղուտի «սպանդը»» հոդվածը` «www.top-news.am» լրատվական կայքում:
  9. ««Ապրելու իրավունք». լույս է տեսել առյուծների մասին գիրք» հոդվածը` «www.tert.am» լրատվական գործակալության կայքում:
  10. «Բնապահպանական կոնֆերանսի ժամանակը բավարար չէր հիմնախնդիրները թվարկելու համար» հոդվածը` «Econews.am» տեղեկատվական բնապահպանական կայքում:
  11. «Լույս է տեսել Առլեն Շահվերդյանի «Ապրելու իրավունք» գիրքը» հոդվածը` «Նոյյան տապան» լրատվական գործակալության կայքում:
  12. «Ապրելու իրավունք» հոդվածը` «HayNews.am» լրատվական գործակալության կայքում:
  13. «Ապրելու իրավունք» հոդվածը` «NewsRoom.am» լրատվական կայքում:
  14. ««Ապրելու իրավունք». լույս է տեսել առյուծների մասին գիրք» հոդվածը` «www.Armtown.com» լրատվական գործակալության կայքում:
  15. ««Ապրելու իրավունք». լույս է տեսել առյուծների մասին գիրք» հոդվածը` «www.Hamaynk.com» իրանահայ լրատվական ցանցում:
  16. «Ապրելու իրավունք» հոդվածը` «ԷկոԼուր» տեղեկատվական ՀԿ-ի բլոգում:
%d bloggers like this: