Առլեն Շահվերդյան

Home » Հայք / Armenia » Բանաստեղծությունը կո՛ւյտ չէ բառերի / The Poem isn’t a heap of Words!

Բանաստեղծությունը կո՛ւյտ չէ բառերի / The Poem isn’t a heap of Words!

Բանաստեղծական խոսքի հայ վարպետներից մեկի՝ Հովհաննես Շիրազի, արձանի մոտ: Գյումրի, 2014 թ. հունվար / At the statue of Hovhannes Shiraz, one of the Armenian masters of poetic speech. Gyumri (Armenia), January, 2014.

Բանաստեղծությունը կո՛ւյտ չէ բառերի

Բանաստեղծությունը կո՛ւյտ չէ բառերի,
Որտեղ ինչ կարդաս՝ խցկես դրանում,
Այն հոգուդ դո՜ղն է, ցո՛ղն է՝ արևին,
Որ ներսից ծնվում ու ամպ է դառնում,
Եվ բարձրանում է դեպ երկի՜նք լազուր
Հոգուդ սպիտա՜կը, որ տա՛ղ է հանգով,
Խոսքդ մե՛կ ամպրոպ-կայծա՛կ է հզո՜ր,
Մե՛կ հոգի թրջող անձրև նվագող:

Բանաստեղծությունը կո՛ւյտ չէ բառերի՝
Անպետք խոսքերի դատարկ մեկնությամբ,
Այն մտքիդ գո՜րգն է, հյուսված՝ տառերի՛ց,
Որ շոյում է իր գունագեղությա՜մբ:
Դրանում ամեն կետադրանշան
Մտքիդ տառերը գործում է իրար,
Խոսքդ մեկ տաք է, գորգաթելը՝ շա՛տ,
Մեկ զովացնում է թրջոցի նման:

Բանաստեղծությունը կո՛ւյտ չէ բառերի,
Այն քո հոգի՜ն է՝ ափիդ մեջ առած,
Նկարագրական հմա՜յքն է ցավի,
Եվ խնդությո՜ւնը քո հաղթանակա՛ծ:
Ամե՛ն ապրումիդ գիր-հավաստո՛ւմն է,
Լո՛ւյսն է քո հույզի՝ գարնա՜ն շողերում,
Ի՛նքդ քեզ տրված աննյութ խոստումն է՝
Նյութեղե՛ն դարձած գրչիդ տողերո՜ւմ:

Տարիների հետ հասուն դառնալով,
Ինչպես՝ ցողունից հառնում է ծա՜ռը,
Մտքիդ ճախրանքը՝ վերադառնալով,
Արժեք է դարձնում ամե՛ն մի բառդ:
Ու, երբ փորձում ես դու բանաստեղծել,
Արարել տողեր՝ ձգտումով մաքուր,
Ջանում ես ինքդ քեզ գերազանցե՛լ,
Տողերում դնել նո՛ր կրա՜կ ու հո՜ւր:

Բանաստեղծությունը՝ քո պատի՛վն է վե՜հ,
Արտահայտո՛ւմն է քո իսկ էության՝
Ստեղծագործական արարման ակմե՝
Տաղանդ-եռանդի համատեղությամբ:
Խարի՛սխ է գցում փառքի ծովեզրում
Նվիրյա՛լը լոկ՝ ազնի՜վ ու անխո՜նջ,
Նա՛, ով հարգում է մի՛տքը ու լեզո՛ւն,
Ում համար բառը հո՛ղ է ու բողբո՛ջ:

Նրա՛ն է ժպտում մուսան դյութերես,
Ով քաղել գիտի վարդը բաղերից,
Եվ արարելիս՝ գրիչով իր վե՛ս,
Արժե՛ք է քամում հոգու տաղերից:
Նա՛ է սիրվելու որպես բանաստեղծ,
Ով սե՜ր է սփռում խոսքով իր բարի,
Բանաստեղծելը՝ սիրելն է անկեղծ,
Բանաստեղծությունը կո՛ւյտ չէ բառերի:

Առլեն Շահվերդյան

© Գրել եմ՝ 23.06.2017 և 06.11.2017

Հարգելի Ընթերցող, այս բանաստեղծության հեղինակային իրավունքները պաշտպանված են, հետևաբար ԱՐԳԵԼՎՈՒՄ Է տեղադրել այն սոցիալական ցանցերում կամ այլ կայքերում՝ առանց բանաստեղծության հեղինակի անունը և սույն էջի հղումը նշելու:

***

ԲԱՆԱՍՏԵՂԾՈՒԹՅՈՒՆ ԳՐԵԼՈՒ ԱՐՎԵՍՏԻ ԵՎ ՄԱՅՐԵՆԻ ԼԵԶՎԻ ՆԿԱՏՄԱՄԲ ՎԵՐԱԲԵՐՄՈՒՆՔԻ ՄԱՍԻՆ

ՈՐՊԵՍ ՆԱԽԱԲԱՆ

Ունենալով հայ նշանագրերը՝ Սբ. Մեսրոպ Մաշտոցը սկսեց ձևավորել դրանք: Ստանալով արդեն գրելու պատրաստ տառերը՝ նա առաջին անգամ թարգմանեց Սուրբ Գրքի հետևյալ տողը. «Ճանաչել զիմաստութիւն և զխրատ, իմանալ զբանս հանճարոյ» («Ճանաչել իմաստությունն ու խրատը, իմանալ հանճարի խոսքերը»), որը վերցրել էր Սողոմոնի «Առակաց» գրքից: Ահա սա էր, որ եղավ առաջին հայատառ նախադասությունը՝ գրված հայ ուսուցչի ձեռքով: Ահա, թե ինչպիսի նշանակություն ու հարատևություն ունի լեզվի նկատմամբ խնամքով ու ճիշտ վերաբերմունքը, չէ՞ որ արդեն քանի դար է անցել, ինչ մեզ է հասել այս նախադասությունը:

***

Սիրելի Ընթերցողներ, իմ գրական գործունեության ընթացքում բազմիցս համոզվել եմ, որ սեփական լեզվի հետ գործ ունենալը զգայուն և կարևոր խնդիր է, որին չի կարելի մոտենալ անպատասխանատու կերպով, իսկ բանաստեղծություն արարելը՝ բանաստեղծելը, մի դժվարին, հետաքրքիր ու հոգեպարար պրոցես է: Եվ, քանի որ, պատիվ ունեմ նշելու, որ Դուք սիրում, գնահատում ու կարդում եք իմ բանաստեղծությունները, ապա ուզում եմ սիրով ներկայացնել, թե ի՞նչ է բանաստեղծություն գրելն ինձ համար և ինչպիսի՞ն պիտի լինի բանաստեղծություն գրելն՝ իմ համոզմամբ:

Ինձ համար բանաստեղծությունը սոսկ պահի տակ մտքին եկած բառերի շարադրանք չէ, ներշնչանքից սերված տողերի մեխանիկական հանձնում չէ թղթին, ոչ էլ հույզերի ու ապրումների մարմնավորում սխալ կամ վերամբարձ խոսքերով: Բանաստեղծություն գրելն ինձ համար պատասխանատվություն է: Այո, հոգևոր և մտավոր ստեղծագործական մի չքնաղ պրոցես, որին պետք է մոտենալ մեծ պատվախնդրորեն: Դու գործ ունես լեզվի հետ, բառերի ու բառիմաստների, հասկացութենական ամբողջ ապարատի հետ և պատասխանատու կերպով պիտի մոտենաս մտքիդ գրավոր արգասիքին՝ քո կողմից ստեղծվող ամեն մի տողին, ամեն մի բառին:

Իմ սեղանին մշտապես մի քանի բառարաններ են՝ բացատրական, ուղղագրական, հոմանիշների, թարգմանչական: Բանաստեղծություն գրելիս, անհրաժեշտության դեպքում, իմ կողմից գործածվող ամեն մի բառը ստուգում ու ստուգաբանում եմ տպագիր ու էլեկտրոնային արդի կամ գրաբարյան բառարաններով, որպեսզի հիմնավորված կերպով օգտագործեմ բառը՝ իր 1-ին, 2-րդ, 3-րդ, 4-րդ կամ նույնիսկ 10-րդ իմաստով: Եթե կարիք կա՝ չեմ վարանում խորհրդակցել նաև լեզվի մասնագետների, խմբագիրների, թարգմանիչների հետ: Ես գիտակցում եմ, որ խոսքը արժեք է, և ամեն մի բառ օգտագործելիս պետք է այն լինի հիմնավորված, իմաստավորված, բառը պետք է արժեքավորվի, իսկ լեզուն՝ հարգվի:

Նույնիսկ իմ կողմից ստեղծվող նորաբանությունները՝ նոր բառերը, բազմիցս ստուգաբանում եմ՝ դրանց իմաստաբանական, հասկացութենական համակարգերը և իմաստային համադրումները հիմնավորելու համար: Եթե խոսքի մասը օգտագործում եմ որպես այլ խոսքի մաս, ապա դա նույնպես ուսումնասիրում եմ ու ճշգրտում, քանի որ, օրինակ, ածականը որպես գոյական կամ հակառակը օգտագործելիս անհրաժեշտ է հստակ պատկերացնել, որ բացի գործածության ոճական ու երանգային կողմի, կա նաև քերականական կողմը:

Ես համոզված եմ, որ եթե ուզում ես ստեղծել գրական մնայուն արժեք, եթե ուզում ես, որ բանաստեղծությունդ անցնի ժամանակի քննությունն ու մնայուն լինի, փոխանցվի հաջորդ սերունդներին, ուրեմն պատվախնդիր վերաբերմունքով, հետևողական կերպով ու խորը պատասխանատվությամբ պիտի մոտենաս քո լեզվին և բանաստեղծությանդ արարմանը: Ի վերջո, բանաստեղծությունը բառերի կույտ կամ դրանց անփույթ համախումբ չէ, բանաստեղծությունը գրելը ոչ միայն արվեստ է, ոչ միայն ստեղծագործական, այլև ուրույն գիտական պրոցես է, պատասխանատու գործ, որովհետև յուրաքանչյուր բառը կամ հասկացությունը մայրենի լեզվի և լեզվամտածողության՝ դարերով մշակված ու հղկված ակադեմիական գանձ է: Հետևապես լեզվի հետ աշխատելիս չպետք է խուսափել քո առջև դնել ավելի բարձր նշաձող և նվիրումով ու ինքնաքննադատաբար հասնել ավելի մեծ արդյունքի:

Բանաստեղծություն գրելիս ինձ համար պակաս կարևոր չեն նաև ճիշտ շարահյուսությունը, ուղղագրությունը, ճիշտ կետադրությունը, մայրենի լեզվի կանոնների ճիշտ պահպանումը, իսկ խախտման դեպքում՝ դրա հիմնավորված լինելը: Չէ՞ որ մի սովորական ստորակետ կարող է փչացնել կամ, հակառակը, ընդգծել բանաստեղծությանդ ոգին, բացականչության մեկ նշանի բացակայության դեպքում անգամ կարող է նվազել ներշնչանքիդ փոխանցման անկեղծ ու հուժկու ամբողջ ալիքն ու տրամադրությունը:

Սիրել, հարգել ու խնամքով վերաբերվել մայրենի լեզվին և մեծագույն պատասխանատվությամբ մոտենալ քո ստեղծած կամ քո կողմից կիրառվող յուրաքանչյուր բառին ու տողին: Միայն այս դեպքում է հնարավոր հասնել մտքի ու խոսքի ներդաշնակությանը, հոգու և մտքի անկեղծ, որակյալ ու անթերի գրավոր արտահայտումներին:

Հարգանքով՝
Առլեն Շահվերդյան

To my foreign Readers – Dear all, I have the honor to introduce to you my new poem “The Poem isn’t a heap of Words!” (written on 23.06.2017 and 06.11.2017). As always I tried to translate the poem for all my foreign readers. The following is a literal (word for word) translation of the poem, trying to make the meaning of the poem more understandable and available for all.

This Poem is Copyright Protected, so IT IS PROHIBITED to share it on Social Network or other Websites without the reference (link) to its Author and to this Page.
.

The Poem isn’t a heap of Words!

The Poem isn’t a heap of Words!
To fill it with any words you find,
It is the shudder of your soul and the dew to the sun,
That is born inside of you and becomes a cloud,
Then the white of your soul flies up to the blue sky
Your speech is both powerful thunder-lightning
And a wet rain that plays.

The Poem isn’t a heap of Words!
With using of useless words

The Poem is the carpet of your mind,
Which is made of letters, that admire with their colours,
Each punctuation mark on that carpet
Knit the letters of your mind
Your speech is either warm, with thick threads of the carpet
Or is soft and wet like a poultice.

The Poem isn’t a heap of Words!
It is your soul in your hands,
It is the descriptive charm of pain,
And the joy, feast of your victory.
The poem is the confirmation of your emotions in a written form
It is the light of your soul in Spring shining,
It is also the non material promise
That you have made to yourself
In your material words written with pen.

During years, like a tree that grows from stem,
The flight of your mind returns
Making your each word a value.
And when you try to create a poem,
With pure and sincere desire,
You try to do your best,
You try to exceed yourself
Inserting new fire and passion in your literary lines.

The Poem is your honor and expression of your essence
An akme of creation
In harmonic combination of talent and enthusiasm.
One can throw his anchor in the sea of glory
Only if he is hard working and sincere,
If he respect the mind and the language,
And if the word is a value for him, is a land and sprout.

The Muse with her charming face
Smiles only the one who can reap a rose from the garden
Who can squeeze value from the cantos of soul,
One will be loved as a poet
Who spreads love with his kind speech
The write, to create a poem is to love sincerely,
The Poem isn’t a heap of Words!

© Author – Arlen Shahverdyan, The poem is translated into English by the author.
The poem is copyright protected. © All Rights Reserved, 2017.

__________________________________

ՈՒՇԱԴՐՈՒԹՅՈ՛ՒՆ. Սույն գրական բլոգի հեղինակային իրավունքների պաշտպանության վերաբերյալ
Սույն բլոգ-կայքի հեղինակային իրավունքները պատկանում են դրա հեղինակին՝
Առլեն Շահվերդյանին: Բլոգում տեղ գտած նյութերը պաշտպանված են Հեղինակային իրավունքով: Մեջբերումներ անելիս հղումը arlenshah.wordpress.com-ին պարտադիր է: Հեղինակային հոդվածների, գրառումների, լուսանկարների մասնակի կամ ամբողջական վերարտադրությունն այլ կայքերում կամ զանգվածային լրատվամիջոցներում առանց arlenshah.wordpress.com-ին հղման արգելվում է:

Գրական բլոգ | Ֆեյսբուք | Թվիթեր | Յութուբ
Առլեն Շահվերդյանի գրական բլոգ. «Տոն, որը միշտ քեզ հետ է»,- Էռնեստ Հեմինգուեյ
__________________________________

ATTENTION! About this Literary Blog Copyright Protection
Arlen Shahverdyan, the Author of this Blog possesses its Copyright. All the materials of this blog are Copyright protected. When quoting, the reference (link) to arlenshah.wordpress.com is compulsory. The partial or complete reproduction of the Author’s articles, posts or photos in other sites or Mass Media is prohibited without the reference to arlenshah.wordpress.com.

Literary blog | Facebook | Twitter | Youtube
Arlen Shahverdyan’s literary blog: “A moveable feast”,- Ernest Hemingway

Save the Planet Earth*
Մի տպեք այս էջն առանց անհրաժեշտության, մտածեք շրջակա միջավայրի մասին
Do not print out this page without need – think about the Environment

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  Change )

Google photo

You are commenting using your Google account. Log Out /  Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  Change )

Connecting to %s

Բարի գալուստ Առլեն Շահվերդյանի գրական բլոգ / Welcome to Arlen Shahverdyan’s Literary Blog

Գնիր իմ էլեկտրոնային գրքերն ԱՅՍՏԵՂ / Buy my eBooks HERE

«Ապրելու իրավունքը»՝ Կոնգրեսում / The “Right to Live” in Congress

Հարցազրույցներ և տեսանյութեր / Interviews and Reportages

Հայկական աշխարհագրական նախագիծ (Armenian Geographic Project)

«ԿՐԹԱՐԱՆ ՍՈՆԱ» / ”Sona” center

«Գրքամոլ» նախաձեռնություն

Արսինե Շահվերդյանի բլոգը / Arsine Shahverdyan’s Blog

Բոլոր գրքերս՝ մեկ էջում / All my books on one page

WWF-Հայաստան / WWF-Armenia

Բացառիկ գիրք առյուծի մասին / A unique book about lion

Կանայք՝ ներշնչանքի աղբյուր / Women as a source of inspiration

Այցելություններ / Visits

Այցելություններ աշխարհից / Visits from the world

free counters

Էջադիտումները / Pageviews

  • 664,376 այցելություն / visit

Բլոգի հեղինակային իրավունքները պաշտպանված են, 2016 / The Blog is copyright protected. All Rights Reserved, 2017

Copyrighted.com Registered & Protected 
ZOTR-BKDE-G1F0-3INY
%d bloggers like this: