Առլեն Շահվերդյան

Home » Հայք / Armenia » Հիսուս Քրիստոսի Ծննդյան ու Աստվածահայտնության տոն / Feast of the Holy Nativity and Theophany of Lord Jesus Christ

Հիսուս Քրիստոսի Ծննդյան ու Աստվածահայտնության տոն / Feast of the Holy Nativity and Theophany of Lord Jesus Christ

Հայոց եկեղեցին Առաքելական է, քան որ հիմնվել է ուղղակիորեն տասներկու առաքյալներից երկուսի` Սուրբ Թադեոսի և Սուրբ Բարդուղիմեոսի կողմից, ովքեր էլ ձեռնադրեցին առաջին հայ եպիսկոպոսներին: Աշխարհում առաջինը հայերն են քրիստոնեությունը ընդունել որպես պետական կրոն (մ.թ. 4-րդ դարի սկիզբ, 301 թվական):

Ամեն տարի հունվարի 6-ին Հայ Առաքելական Եկեղեցին նշում է Հիսուս Քրիստոսի Ծննդյան ու Աստվածահայտնության տոնը, որը Հիսուսի ծննդյան և մկրտության հիշատակումն է:

Աստված մարդացավ և հայտնվեց մարդկանց: Քրիստոսի մկրտության ժամանակ Հայր Աստված վկայում է. «Դա է իմ սիրելի Որդին, որն ունի իմ ամբողջ բարեհաճությունը» (Մատթ. 3:17, Մարկ. 1:11, Ղուկ. 3:22) և Սուրբ հոգին աղավնակերպ իջնում է Քրիստոսի վրա: Տեղի է ունենում երկրորդ Աստվածահայտնությունը: Այսպիսով, Քրիստոսի ծննդյան և մկրտության միջոցով հաստատված երկու Աստվածահայտնությունները եկեղեցում տոնում են միասին` հունվարի 6-ին «Հայտնություն» կամ «Աստվածահայտնություն» ընդհանուր անվամբ:

Հիսուսի ծնունդն այսպես եղավ: Օգոստոս կայսեր հրամանով կայսրությունում մարդահամար անցկացվեց: Յուրաքանչյուր ոք գնաց իր ծննդավայրը` գրանցվելու: Հովսեփն էլ սբ. Կույս Մարիամի հետ Բեթղեհեմ եկավ: Երբ Ս.Կույսի հղության օրերը լրացան, և ոչ մի պանդոկում գիշերելու տեղ չգտնվեց, նրանք ստիպված մի քարայրի մեջ տեղավորվեցին, ուր ծնվեց Հիսուսը: Աստծո որդին մի անփառունակ քարայրում` աղքատության մեջ ծնվեց, որը մեր հոգիների ճշմարիտ խորհրդանշանն է: Ծննդյան վկաները մոտակայքի հովիվներն էին, որոնց հրեշտակներն էին տեղեկացրել Փրկչի ծննդյան մասին` երգելով. «Փառք ի բարձունս Աստուծոյ, և եւ յերկիր խաղաղութիուն, ի մարդիկ` հաճություն»: (Ղուկ. 2:14):  Այնուհետև արևելքից մոգեր եկան, որոնց մի աստղ էր առաջնորդել և երկրպագեցին Մանուկին, նրան ընծաներ մատուցեցին ու գնացին իրենց երկրները:

Ինչո՞ւ են քրիստոնեական եկեղեցիները Հիսուս Քրիստոսի ծննդյան օրը տարբեր օրերի նշում:
Հայ Առաքելական Ս. Եկեղեցին Հիսուս Քրիստոսի Ս. Ծննդյան տոնը նշում է հունվարի 6-ին: Կաթոլիկ եկեղեցին այդ տոնը նշում է դեկտեմբերի 25-ին: 

Մինչև 4-րդ դարը բոլոր քրիստոնյաները Ս. Ծնունդը նշել են հունվարի 6-ին: Սակայն անգամ քրիստոնեության ընդունումից հետո հռոմեացիները շարունակում էին հեթանոսական տոներ նշել: Բանն այն է, որ ‎դեկտմեբերի 25-ին մեծ շուքով նշվում էր արևի պաշտամունքին նվիրված տոնը: Հեթանոսական ավանդույթները խափանելու համար 336թ. Հռոմի եկեղեցին դեկտեմբերի 25-ը պաշտոնապես հռչակեց Հիսուս Քրիստոսի ծննդյան օր: Հետագայում Ասորիքում և գրեթե ողջ արևելքում Քրիստոսի Ծննդյան տոնի օրը փոխադրվեց դեկտեմբերի 25-ին, իսկ հունվարի 6-ը մնաց որպես Տիրոջ Աստվածհայտնության, Մկրտության օր: 
Հնագույն ավանդության և ավետարանական հաշվարկներին հավատարիմ է մնացել միայն Հայ Առաքելական Ս. Եկեղեցին` հունվարի 6-ին միասնաբար նշելով Քրիստոսի Ծննդյան և Աստվածհայտնության տոները:

Ինչո՞ւ է Նոր տարվա ընթացքին համընկնում պահոց շրջանը:
Ըստ Հայ Եկեղեցու, Ս. Ծննդյանը նախորդող մեկ շաբաթը պահոց շրջան է: Դեկտեմբերի 30-ից մինչև հունվարի 5-ի երեկո մարդիկ պահք են պահում: Այդ ընթացքում օգտագործվում է բացառապես բուսական ծագում ունեցող սնունդ: 
Հայոց հին տոմարի համաձայն՝ Նոր տարին նշվում էր Նավասարդի 1-ին, այսինքն օգոստոսի 11-ին, որը չէր համընկնում պահքին: Հետագայում` տոմարական նոր հաշվարկի ներմուծմամբ, Նոր տարին սկսեցին տոնել դեկտեմբերի 31-ին, որը համընկնում էր քրիստոնեական մեծագույն տոնի` Ս. Ծննդյան նախընթաց պահքին: Պահեցողները պահող շրջանից դուրս են գալիս հունվարի 5-ի երեկոյան, երբ եկեղեցում մատուցվում է Ս. Ծննդյան Ճրագալույցի Ս. Պատարագ և տրվում է Ս. Ծննդյան ավետիսը: Մարդիկ միմյանց ողջունում են «Քրիստոս Ծնվեց և Հայտնվեց, Օրհնյալ է Հայտնությունը Քրիստոսի»:

Ի՞նչ է Ճրագալույցի Ս. Պատարագը
Հատկանշական է, որ Հիսուս Քրիստոսի Ս. Ծննդյան տոնը սկսվում է հունվարի 5-ի երեկոյան, քանի որ եկեղեցական օրը փոխվում է երեկոյան ժամերգությունից հետո` ժամը 17.00-ից: Սուրբ Ծնունդն սկսում ենք տոնել հունվարի 5-ի երեկոյան և հունվարի 6-ին:  
Հունվարի 5-ի երեկոյան բոլոր եկեղեցիներում մատուցվում է ճրագալույցի Ս. Պատարագ: Հետաքրքրիր է, որ ճրագալույցի Ս. Պատարագ տարին ընդամենը 2 անգամ է մատուցվում` Ս. Ծննդյան և Ս. Հարության տոներին: Ճրագալույց նշանակում է ճրագ (մոմ) լուցանել, այսինքն` վառել: Այդ օրը երեկոյան մարդիկ եկեղեցում վառված ճրագներն իրենց հետ տուն են տանում: Այն խորհրդանշում է աստվածային լույս, եկեղեցու օրհնություն: 
Ճրագալույցը խորհրդանշում է բեթղեհեմյան աստղի լույսը, որն առաջնորդեց մոգերին դեպի Հիսուս Մանուկ:

Ս. Ծննդյան այլ արարողություններ
Հունվարի 6-ին` Ս. Ծննդյան Ս. Պատարագից հետո, կատարվում է Ջրօրհնեք, որը խորհրդանշում է  Հորդանան գետում Քրիստոսի մկրտությունը: Խաչով և Սրբալույս Մյուռոնով օրհնված հրաշագործ ջուրը բաժանվում է ժողովրդին` ի բժշկություն հոգևոր և մարմնավոր ախտերի:
Ս. Ծննդյան տոնակատարությունների շարքում կատարվում է նաև Տնօրհնեքի արարողություն: Ս. Ծննդյան և Ս. Հարության տոներից հետո մարդիկ հոգևորականին իրենց տուն և աշխատավայր են հրավիրում` տոնի կենարար ավետիսը և աստվածային օրհնությունը ստանալու նպատակով: Տնօրհնեք կատարվում է նաև այն ժամանակ, երբ տանը խախտվում է խաղաղությունը կամ զգացվում է դիվային ուժերի ներկայությունը: 
Հունվարի 7-ը, ինչպես և բոլոր տաղավար (մեծ, գլխավոր) տոներին հաջորդող օրերը, հանգուցյալների հիշատակության օր է` Մեռելոց: Հունվարի 7-ին` Ս. Պատարագից հետո, բոլոր եկեղեցիներում կատարվում է հոգեհանգստյան արարողություն, որից հետո մարդիկ այցելում են հարազատների շիրիմները: 
Ս. Ծննդյան տոնի հանդիսություններն ավարտվում են հունվարի 13-ին` Տիրոջ Անվանակոչությամբ, որը նվիրված է Մանուկ Հիսուսին` տաճարին ընծայելու, 8-րդ օրը թլպատվելու և անվանակոչվելու հիշատակին:

Սուրբ Ծննդյան արարողությունների ժամանակացույց
– Հունվարի 5-ին` ժ. 17.30-ին,  բոլոր եկեղեցիներում կմատուցվի ճրագալույցի տոնական Ս. Պատարագ` ազդարարելով Ս. Ծննդյան ավետիսը: Այդ օրը երեկոյան մարդիկ եկեղեցում վառված մոմերը իրենց հետ տուն են տանում և սկսում տոնել Ս. Ծնունդը:
–  Հունվարի 6-ին` ժ. 11.00-ին, բոլոր եկեղեցիներում կմատուցվի Ս. Ծննդյան տոնական Ս. Պատարագ: Ս. Պատարագից հետո կկատարվի Ջրօրհնեքի արարողություն: Օրհնված ջուրը կբաժանվի ներկաներին:
– Հունվարի 7-ին հանգուցյալների հիշատակության օրն է` Մեռելոց:  Այդ օրը բոլոր եկեղեցիներում կմատուցվի Ս. Պատարագ, որից հետո կկատարվի հոգեհանգստյան կարգ: Առավոտյան` Ս. Պատարագից և հոգեհանգստյան կարգից հետո, մարդիկ այցելում են հարազատների շիրիմներին:
-Հունվարի 13-ին` Տիրոջ   Անվանակոչության օրն է: Այդ օրը ևս բոլոր եկեղեցիներում մատուցվում է Ս. Պատարագ:
–  Ս. Ծննդյան տոնի կարևոր արարողություններից է Տնօրհնեքը: Տարվա ընթացքում նվազագույնը երկու անգամ հարկ է հոգևորականի հրավիրել` Տնօրհնեքի:

Սուրբ ծննունդն ու մոգերի երկրպագությունը (15-րդ դարի հայկական մանրանկար)
The Nativity and the Adoration of the Magi (Armenian
manuscript of 15th-century)

Dear Readers, as you know Armenian Church is Apostolic, because it was founded directly by two of the twelve apostles, Saints Thaddeus and Bartholomew who ordained the first Armenian bishops. Armenia became the first state in the world to adopt Christianity as its religion, in the early years of the 4th century (301 AD).

Each year, on January 6, the Armenian Apostolic Church celebrates the Feast of the Holy Nativity and Theophany of Our Lord Jesus Christ, which is the commemoration of the Birth and Baptism of Jesus Christ (Christmas).

God was incarnated and appeared to the people. During the Baptism of Jesus God the Father said, “This is my Son, whom I love; with him I am well pleased” (Mt 3:17) and the Holy Spirit descended on Christ in the form of dove, so God appeared to the people for the second time. So, both Theophanies revealed by means of the Birth and Baptism of Jesus Christ are celebrated in the Armenian Church jointly on January 6. The feast starts on the eve, in the evening of January 5, and is continued after the midnight. On the eve a solemn Candlelight Divine Liturgy is celebrated and on January 6 a solemn Divine Liturgy is celebrated. At the conclusion of the Divine Liturgy Blessing of the Waters Service is conducted symbolizing the Baptism of Christ in the River Jordan at the commencement of His ministry. By means of His Baptism Jesus blessed water.

Celebrant priest pours out the Holy Chrism drop by drop into water and blesses the water. According to the tradition people take some blessed water with them to use it as a medicinal remedy for the sick. After Blessing of the Waters Service the priests visit the houses of the faithful to proclaim the Christmastide Good News of the Birth of Jesus Christ and hence the tradition of Blessing of the Houses was formed.

The Birth of Jesus happened in this way. “In those days Caesar Augustus issued a decree that a census should be taken of the entire Roman world. … And everyone went to his own town to register. So Joseph also went up from the town of Nazareth in Galilee to Judea, to Bethlehem the town of David, because he belonged to the house and line of David. He went there to register with Mary, who was pledged to be married to him and was expecting a child. While they were there, the time came for the baby to be born, and she gave birth to her firstborn, a son. She wrapped him in cloths and placed him in a manger, because there was no room for them in the inn.” (Lk 2:1-7) The Son of God was born in poverty, in a manger. The witnesses of His Birth were the shepherds living out in the fields nearby, whom the angels had appeared and brought the good news of the Birth of the Savior singing: “Glory to God in the highest, and on earth peace to men on whom his favor rests.” (Lk 2:18).

Soon afterwards some men who studied the stars came from the East and worshipped Baby Christ, presented him gifts and returned to their countries.

© ArlenShah.Wordpress.com, 05.01.2017

Աղբյուրները / The Sources:
1. http://www.armenianchurch.org/ http://www.araratian-tem.am/
2. http://www.qahana.am/am

__________________________________

ՈՒՇԱԴՐՈՒԹՅՈ՛ՒՆ. Սույն գրական բլոգի հեղինակային իրավունքների պաշտպանության վերաբերյալ
Սույն բլոգ-կայքի հեղինակային իրավունքները պատկանում են դրա հեղինակին՝
Առլեն Շահվերդյանին: Բլոգում տեղ գտած նյութերը պաշտպանված են Հեղինակային իրավունքով: Մեջբերումներ անելիս հղումը arlenshah.wordpress.com-ին պարտադիր է: Հեղինակային հոդվածների, գրառումների, լուսանկարների մասնակի կամ ամբողջական վերարտադրությունն այլ կայքերում կամ զանգվածային լրատվամիջոցներում առանց arlenshah.wordpress.com-ին հղման արգելվում է:

Գրական բլոգ | Ֆեյսբուք | Թվիթեր | Յութուբ
Առլեն Շահվերդյանի գրական բլոգ. «Տոն, որը միշտ քեզ հետ է»,- Էռնեստ Հեմինգուեյ
__________________________________

ATTENTION! About this Literary Blog Copyright Protection
Arlen Shahverdyan, the Author of this Blog possesses its Copyright. All the materials of this blog are Copyright protected. When quoting, the reference (link) to arlenshah.wordpress.com is compulsory. The partial or complete reproduction of the Author’s articles, posts or photos in other sites or Mass Media is prohibited without the reference to arlenshah.wordpress.com.

Literary blog | Facebook | Twitter | Youtube
Arlen Shahverdyan’s literary blog: “A moveable feast”,- Ernest Hemingway

Save the Planet Earth*
Մի տպեք այս էջն առանց անհրաժեշտության, մտածեք շրջակա միջավայրի մասին
Do not print out this page without need – think about the Environment
Advertisements

50 Comments

  1. LUSINE says:

    Հիսուս ծնվավ և հայտնեցավ……..Մեզի, ձեզի մեծ Ավետիս:

    • Օրհնյալ է ծնունդը Քրիստոսի, Մեզ և Ձեզ մեծ Ավետիս:
      Լուսինե ջան, շնորհավորում եմ Աստծո որդու հրաշափառ ծննդյան տոնի առթիվ` մաղթելով քեզ, ձեր ընտանիքին ու քո բոլոր սիրելիներին առողջություն և խաղաղություն, սեր և երջանկություն, ընտանեկան բարօրություն և հաջողություններ: Թող Աստծո սերը պահապան լինի մեր բոլորի ընտանիքներին, մեր ազգին և մեր երկրին:
      Ես այս հոդվածով նաև փորձել եմ արտասահմանցի իմ ընթեցողներին որոշ չափով ներկայացնել Առաքելական եկեղեցու տոնացույցի այս հիշարժան ու կարևոր օրը:

      Բարեկամաբար`
      Առլեն

  2. no matter how often I read the story, it is always beautiful and humbling. This was no exception!

  3. bebs1 says:

    For us January 6th is the Feast of the Three Kings. Many children born on this day, typical of other Catholic countries, traditionally would be named after one of the three kings. I was born on this day too but my mother was a devotee of our Lady of Lourdes and am happy that she chose that name even though I love the Three Kings. Thank you for enlightening us about Armenian tradition.

    • Thank you so much for your kind comment! I like to know more abut other cultures very much! That is why I love Internet, it is connecting people of different cultures! Yes, we – Armenians celebrate Chirtsmas on January 6th. You may know also, Armenia became the first state in the world to adopt Christianity as its religion, in the early years of the 4th century (301 AD). I am proud of that! I respect your culture and traditions too! It was very interesting to know about the Three Kings! Thank you so much!

      Sincerely,
      Arlen

  4. sofiasiberia says:

    Very interesting, Arlen! And Merry Christmas to you and your family! We also celebrate Christmas on 6-7 January.
    Oh now I finally found my way on your blog!! 🙂 I didn’t realize before that the English text beneath is the same post but in English translation :)) Sorry I was so silly 🙂

    • Thank you for your comment Sofia! I know that Russians and Georgians celebrate Christmas on January 6ty as they are Orthodox Christians!
      As for the English translation – That was whay I was surprised! 🙂 cause the English text are the translations of Armenian. I do them myself and always try to do my best to provide the exact translations. I do that for my foreign readers to make them easy understand the post.
      Please, find time to read this: https://arlenshah.wordpress.com/translate-this-blog/

      Thank you again! I appreciate you attention, Sofia!

      • sofiasiberia says:

        Really, i feel so silly for not getting smart about it before! Haha )))
        I’m also very concerned now to start translating my posts into Russian as well to involve my Russian-speaking readers on my blog as well 🙂
        Must find time and way to do it 🙂 But i was thinking of creating a separate page marking it “RU” and submitting there all my posts in Russian version 🙂

      • I think Sofia that creating of a separate page “RU” ans submitting there all your posts in Russian is a Great idea! BTW, I was surprised with your last twitt as I think and I am sure that you are very smart! Besides, I see you are a very gentle and polite person. I appreciate that, thank you! Do not feel silly! 🙂 It’s OK! And sorry for my surprise!

      • sofiasiberia says:

        Hahahaha done :))

  5. Wishing you a very Merry Christmas Arlen

  6. petit4chocolatier says:

    Beautiful Arlen. Have a wonderful Christmas!

  7. GrayFoxDown says:

    Merry Christmas to You, Arlen.

  8. С Рождеством Христовым, Арлен!
    Мы уже с дочкой на кухне со вчерашнего дня, готовимся к празднику. На Украине отмечают на день позже, 7го января.
    Надежда

    • С Рождеством Христовым, Надя! Спасибо большое! Поздравляю! Я знаю, что вы отмечаете этот знаменательный день 7-ого января, вы же православные христиане. Мы – армяне, как апостольские христиане, отмечаем этот день 6-ого.
      Желаю тебе и дочке и всей семье всего самого наилучшего! И конечно же спасибо огромное за красивый комментарий.

      Арлен

      • Спасибо, Арлен, за поздравление! Всего самого хорошего Вам и Вашим близким. У Вас будет возможность сфотографировать празднование армянського Рождества? Было бы очень интересно.
        Н

      • К сожалению наверное нет, поскольку я буду дома и не поеду а Ечмиадзин – духовную столицу Армении. Через день каникулы заканчиваются и надо готовится к работе. Спасибо за пожелания! Надеюсь будете праздновать весело!

      • Хорошего Вам дня, Арлен, и тоже желаю хорошо отпраздновать.

      • Вот и у вас уже Рождество! Поздравляю! Всего самого хорошего!

  9. sakuraandme says:

    Hi Arlen!! *waving* Merry Christmas to you and your family! 🙂 see.. You taught me that! Mwah!!! BTW: Happy New Year! ……Paula x

    • Thank you so much!! dear Paula! All the best to your family too! Yes, I am glad that you make great smiles now!!! I do that right! It was so nice of you to write such kind comment!

  10. dolceuragano says:

    Merry Christmas to you and family dear friend Arlen, peace end serenity in the heart, big hug from friend Carla

  11. Stefania says:

    Thank you very much, dear Arlen, for the story about the birth filu God, Jesus! A true Christian lesson!
    I wish you Merry Christmas, darling Arlen for you and your family! God bless you with good health and much happiness!

    With respect and friendship,
    Stefania! 🙂

    • Dear Stefania, each time your new comment birngs a little ans lice feast for me and my blog! I appreciate your words as they are always kind, sincere and from heart! Merry Christmas to all of us! I am sure that our kind friendship will continue in 2013 too! All the best to your family, to all yur loved ones! Let the light of Holy Spirit be always with you and your family bringing hope and positive emotions along your life way!

      Sincerely,
      Arlen

  12. mixedupmeme says:

    Reblogged this on Mix&MatchMeme and commented:
    My husband celebrates Christmas today.

  13. catnipoflife says:

    Arlen, thank you so much for sharing such a glorious part of history! I was not aware of Armenia becoming the first state in the world to adopt Christianity. Merry Christmas to you as you celebrate with your family and friends! It is so wonderful of you to include us in your celebration.

    • Thank you so much dear Sharla! Yes, Armenia is the firts state which adopted Christianity as a state religion in 301 AD! Thank you for your attention and kind words! Merry Christmas to all of us! Wish you all the best in 2013! You deserve all the best! I’m honored to include you in our celebration! It is my honor, dear friend!

  14. Greetings from Australia,
    I love the Easter and Christmas service of the church, they fill me with much peace, joy, serenity and above all love. IC XC NIKA (Jesus Christ is Victorious)
    God bless you in every way.

  15. Dina says:

    Merry Christmas, Arlen! ❤

    • Dear Dina! Thank you so much! Merry Christmas and Happy New Year! I cordially wish all the best to you in 2017! Thanks much for your constant attention to my literary blog.

      Hugs, Arlen

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s

Բարի գալուստ Առլեն Շահվերդյանի գրական բլոգ / Welcome to Arlen Shahverdyan’s Literary Blog

«Ապրելու իրավունքը»՝ Կոնգրեսում / The “Right to Live” in Congress

Հարցազրույցներ և տեսանյութեր / Interviews and Reportages

Հայկական աշխարհագրական նախագիծ (Armenian Geographic Project)

«ԿՐԹԱՐԱՆ ՍՈՆԱ» / ”Sona” center

«Գրքամոլ» նախաձեռնություն

Արսինե Շահվերդյանի բլոգը / Arsine Shahverdyan’s Blog

Բոլոր գրքերս՝ մեկ էջում / All my books on one page

WWF-Հայաստան / WWF-Armenia

Բացառիկ գիրք առյուծի մասին / A unique book about lion

Կանայք՝ ներշնչանքի աղբյուր / Women as a source of inspiration

Այցելություններ / Visits

Այցելություններ աշխարհից / Visits from the world

free counters

Էջադիտումները՝ սկսած 2011 թ. ապրիլից / Pageviews since April, 2011

  • 608,600 այցելություն / visit

Բլոգի հեղինակային իրավունքները պաշտպանված են, 2016 / The Blog is copyright protected. All Rights Reserved, 2017

Copyrighted.com Registered & Protected 
ZOTR-BKDE-G1F0-3INY
%d bloggers like this: