Առլեն Շահվերդյան

Home » 2012 » January

Monthly Archives: January 2012

Որքան կյանք կա աչքերում…

Ուշադիր նայեք ներքևում այս փոքրիկին, մի՞թե հնարավոր է չսիրել այս շնիկին ու մյուս բոլոր կենդանիներին: Մի՞թե հնարավոր է հոգ չտանել նրանց, չտեսնել նրանց աչքերում նվիրվածություն ու անսահման սեր մարդու և նրա կողմից եկող հոգածության նկատմամբ: Բավական է սիրել ու խնամել որևէ կենդանու, և նա մինչև կյանքի վերջ հավատարիմ է մնում մեզ` ասես փորձելով փոխհատուցել մեր լավ, բարի ու հոգատար վերաբերմունքը: Չէ՞ որ այս հատկությունը շատ հաճախ պակասում է մեր` մարդկանց շրջանում: Մարդիկ հաճախ դաժան են, դաժան ոչ միայն կենդանիների, այլև հենց միմյանց նկատմամբ: Թվում է, թե հոգսաշատ, գորշ, խնդիրներով լի մեր ներկայիս կյանքում այնքան դժվար է ապրելը, առօրյա կյանքը, որ ոչ ժամանակ, ոչ էլ ցանկություն պիտի մնար հետաքրքրվելու բնությունով, ճանաչելու այն ու սիրելու, փորձելու պահպանել շրջակա միջավայրը: Սակայն իրականում կյանքը հիասքանչ է, գեղեցիկ, այն գորշ չէ, այլ գունեղ է, և բավական է նայել այս փոքրիկ շնիկի աչքերին` հասկանալու համար, թե որքան անմեղ են նրանք ու որքան անպաշտպան, հասկանալու ու տեսնելու համար, թե որքան կյանք կա նրա աչքերում: Մենք էլ ենք հաճախ անպաշտպան մեր իսկ ստեղծած աշխարհում: Երկաթբետոնե այս դարում մենք էլ ենք հաճախ նմանվում անպաշտպան արարածների: Սակայն անգամ այդ պահին մենք պիտի մեր մեջ ուժ գտնենք չմոռանալու, որ մեզանից ավելի փոքրեր էլ կան, փոքրեր ոչ թե չափսերի առումով, այլ այն առումով, որ մենք ունենք բանականություն: Հենց դա է, որ առաջին հերթին մեզ պետք է պարտավորեցնի հոգալ և մեր մասին, և չմոռանալ ու հոգալ կենդանիների մասին; Չէ՞ որ, ունենալով բանականություն, մենք պատասխանատվություն ենք կրում Երկիր մոլորակի անվտանգ գոյության ու հարաևության, մոլորակի բնության պահպանության և նրա բոլոր արարածների կյանքի գոյության ապահովման համար: Կարող է այս խոսքերը շատ լիրիկական, շատ միամիտ կամ էլ ռոմանտիկ են հնչում ոմանց համար: Ասեմ, որ եթե նրանց այս ամենը գոնե ռոմանտիկ է թվում, ապա դա հույս է ներշնչում, որ լրիվ չի կործանվել, խեղաթյուրվել ու ապականվել նրանց զգայական, հուզական աշխարհը, նրանց կիսադատարկ կամ փողով լի ներաշխարհը: Իսկ մարդկության առաջադեմ մեծամասնության համար «սիրենք ու պահանենք բնությունը» կամ «հոգ տանենք բնության նկատմամբ» խոսքերը ոչ թե լիրիկական զեղումներ են կամ ռոմանտիկ կոչեր, այլ ԿԵՆՍԱԿԵՐՊ:
Հարկավոր է սիրել իրար, սիրել ու հարգել, սիրել բնությունը: Երբ մարդիկ սիրում են կյանքը, սիրում են մարդկանց ու բնությունը, ապա այդ սերը բումերանգի պես հետ է գալիս: Բնությունը պարուրում է մեզ իր հոգատարությամբ ու ասես շնորհակալությու հայտնում մեր սիրո ու հոգածության համար: Մի տեսեք, թե որքան քիչ բան է հարկավոր այս փոքրիկ շնիկին` մարդու ձոռքում այսպես հրվելու համար, ասես աշխարհն իրենն է: Իսկապես, երբեմն այնքան քիչ բան է պետք սիրելի մարդուն երջանկացնելու, նրա կյանքը բերկրանքով ու երջանկությամբ լցնելու համար, կամ էլ սիրելի կենդանուն ցույց տալու համար քո հոգատարությունը: Շատ քիչ բան, իսկապես` հաճախ  շատ քիչ բան է պետք աշխարհը մի փոքր ավելի լավը դարձնելու համար: Սակայն դրա համար նախ շատ քիչ, բայց անհրաժեշտ, կաևոր փոփոխություն պիտի ապրենք նախ մենք` մեր ներսում:
Այսքանը, վերջում առաջարկում եմ կարդալ նաև «Ես կարոտել եմ քեզ…» գրառումս:
© Առլեն Շահվերդյան, 24.01.2012

Ձեռքը` այգու «զարկերակին»…

Սիրելի բարեկամներ, գաղտնիք չէ, որ լինելով անչափ բնասեր մարդ, ես հաճախ եմ անդրադառնում իմ բլոգում բնության և բնապահպանության թեմաներին: Ավելին, բլոգս, իր թեմատիկ ընդրկումով, ոչ միայն հեղինակային-ստեղծագործական է, այլև որդեգրել է բնապահպանական խնդիրների արծարծման իր հստակ և անխախտ ձեռագիր:

Բլոգիս մշտական այցելուները և իմ ստեղծագործությունների հավատարիմ ընթերցողները գիտեն, որ մշտապես անդրադառնում են հատկապես վայրի բնության թեմաներին: Սական այս պահին ուզում եմ առաջարկել Ձեզ մտովի մի պահ տեղափոխվել ոչ թե անծայրածիր սավաննա կամ խիտ ջունգլի, այլ Երևանի կենդանաբանական այգի, որի նորամուծություններից մեկի մասին էլ ուզում եմ խոսել:

Նախ ասեմ, որ մեր կենդանաբանական այգու մեծ սիրահար եմ և դեռ փոքր տարիքից մշտապես այցելում եմ, ուսումնասիրում, իսկ տարիներ առաջ նույնիսկ պահ եղավ, երբ հնարավոր էր, որ անգամ աշխատեի այնտեղ` որպես «юнат» («юный натуралист»): Այ, այդպես սիրում էի ու սիրում եմ մեր այգին, և սիրտս ցավում է նրա համար:

Բլոգիս մշտական այցելուները գիտեն, որ ես պարբերաբար անդրադառնում եմ մեր կենդանաբանական այգուն: Բավական է սեղմել «Երևանի կենդանաբանական այգի» բանալի բառը` իմ բլոգում: Ավելին, այս հոդվածի վերջում ներկայացրել եմ այգու կենդանիների լուսանկարների` իմ կողմից արված մի մեծ շարք: Լուսանկարներն արել եմ 2008, 2009 և 2010 թվականներին:

Բացի այդ, բլոգիս «Ամենաընթերցվողը» (Most read / Самое читаемое) էջում մանրամասն տեղեկույթ կա այգու մշտական բնակիչներից մեկի` աֆրիկյան առյուծի մասին: Ինչպես գիտեք էջը նվիրված է «Ապրելու իրավունք» գրքիս, որում զգալի անդրադարձ կա առյուծների կյանքին կենդանաբանական այգիներում` ընդհանրապես և Երևանի կենդանաբանական այգում` մասնավորապես: Դե իսկ մեր սիրելի այգու բնակիչներից մեկի` Մարկ անունով աֆրիկյան առյուծի դիտարժան հեղինակային լուսանկարները վաղուց զարդարում են իմ բլոգը և «Ապրելու իրավունք» գիրքս: Տես Մարկի լուսանկարները: 

Դա է պատճառը, որ տեսնելով Երևանի կենդանաբանական այգում` ներկայումս ընթացող բարեփոխումները և նկատելով այգու պաշտոնակայքում մի ուշագրավ տեղեկույթ, ցանկացա առանձին հոդվածով անպայման խոսել այդ մասին: 

Այս հոդվածը գրում եմ իմ կողմից, իմ սեփական նախաձեռնությամբ, ոչ մեկ այն ինձ ոչ հուշել է, ոչ դիմել է, ոչ էլ խնդրել անելու: Ավելին, իմ բլոգում բնապահպանական որևէ կառույցի անդրադառնալը մշտապես իմ սեփական, անկեղծ նախաձեռնությունն է` ելնելով նրանից, որ ինքս անսահման սիրում եմ բնությունը: Կարելի է ասել, որ այս հոդվածը արտահայտությունն է այն մեծ սիրո ու հարգանքի, որ տածում եմ մեր կենդանաբանական այգու նկատմամբ արդեն շատ երկար տարիներ:

Եվ այսպես, օրեր առաջ ես այգու պաշտոնակայքում նկատեցի ինձ համար ուրախալի ու ոգևորիչ մի հաղորդագրություն: Բանն այն է, որ այս տարվա ամռանը Երևանի կենդանաբանական այգում աֆրիկյան առյուծի (Panthera leo) 3 ձագեր էին լույս աշխարհ եկել` 2 էգ (Մարթա և Այրին) և մեկ որձ: Լևռ անունով արու կորյունը, այսուհետև ոչ սովորական խնամակալ ունի: Վերջինիս անունով այգու հաշվին 1.000.000 ՀՀ դրամ է փոխանցվել: Կարդա այս մասին մանրամասն: 

Ուրախալի է, որ այսօր Երևանի կենդանաբանական այգին, ի թիվս բազմաթիվ առաջադիմական քայլերի, իրականացնում է նաև այս հետաքրքիր, ուշադրության արժանի և, ըստ իս, խիստ օգտակար ու կարևոր ծրագիր: Կարծում եմ, որ այն ոչ միայն նորարարական է, այլև ունի բնապահպանական ընդգծված առաքելություն: 

Գաղտնիք չէ, որ ներկայումս Երևանի կենդանաբանական այգում բնակվող կենդանիները չունեն բարվոք կենսապայմաններ: Ամեն անգամ այցելելով այգի նկատում ենք, որ վայրի բնաշխարհի ներկայացուցիչները ապրում են, մեղմ ասած, ոչ այնքան լավ պայմաններում: Ողջունելի է, որ այգու ներկայիս ղեկավարությունը, հստակ գիտակցելով, որ այս իրավիճակը պետք է փոխել հնարավորինս արագ, սկսեց ձեռնարկել կոնկրետ քայլեր: Որոնցից մեկն էլ կենդանիների խնամակալության մշակույթի ներբերումն է մեր իրականություն: Սա լուրջ և արդյունավետ ազդակ կարող է հանդիսանալ շատ մարդկանց համար, որպեսզի նրանց սրտերում զգալի հոգածություն արթնանա կենդանական աշխարհի նկատմամբ: Ըստ էության, այսուհետև բոլոր նրանք, ովքեր ուզում են իրենց ներդրումն ունենալ կենդանիների բարեկեցության և Երևանի կենդանաբանական այգու վերափոխման գործում, կարող են դառնալ կենդանիներից որևէ մեկի խնամակալը: Խնամակալությունն իրականացվում է մեկ տարի ժամկետով: Յուրաքանչյուր խնամակալ ստանում է խնամակալի անհատական անվանաքարտ, որը նրան ոչ միայն հատուկ միջոցառումներին մասնակցելու հնարավորություն է տալիս, այլև կիրառվում է որպես անցաթուղթ, երբ խնամակալը այցելում է կենդանուն: Կենդանաբանական այգու ցանկացած կենդանու հնարավոր է խնամակալել: Կենդանիների խնամակալությունը Երևանի կենդանաբանական այգու կենդանիներին աջակցելու յուրահատուկ ձև է: Կարդա այս մասին մանրամասն: 

Իմ համոզմամբ` խիստ գովելի այս միջոցառումը հատկապես կարևոր է կրտսեր սերնդի դաստիարակության, բնապահպանական կրթության առումով: էլ ո՞վ, եթե ոչ հենց Երևանի կենդանաբանական այգին, որպես հասարակության մեջ բնության նկատմամբ սեր և հոգածություն սերմանելուն ուղղված առաջատար կառույցներից մեկը, պետք է կյանքի կոչեր այս օգտավետ նորարարությունը: Էլ ո՞վ, եթե ոչ Երևանի կենդանաբանական այգու նորարարական, թարմ ու առաջադեմ մոտեցումները պետք է հասարակությանը առավել շոշափելի դարձնեին բնության պահպանության անհրաժեշտության խնդիրը:

Այս կառույցը մշտապես եղել է վայրի բնության յուրահատուկ մի օազիս մեր քաղաքում: Այսօր այն, արժանիորեն ժառանգելով տարիների փորձն ու պատմությունը, փորձում է բնության նկատմամբ վերաբուրմունքի ձևավորմանն ուղղված այնպիսի քայլեր անել, որոնք նախկինում չեն եղել: Քայլեր, որոնք հասարակ մարդկանց մի փոքր ավելի կմոտեցնեն բնությանը, կստիպեն անել հետևություններ, ավելի գորովալից վերաբերվել հայրենի բնությանը, հայրենի ֆլորային և ֆաունային:

Իմ տպավորությամբ` Երևանի կենդանաբանական այգին այսօր իր տրամաչափով սոսկ այգի չէ, այլ կերպափոխվում է` վերածվելով գիտահետազոտական-բնապահպանական կենտրոնի, համագործակցելով աշխարհի առաջատար բնապահպանների ու կենդանաբանական այգիների ու մասնագիտական կառույցների, դրանց` բարձր հեղինակություն և որակավորում ունեցող առանձին մասնագետների հետ: 

Ես սրտանց ողջունում եմ բոլոր նրանց, ովքեր այսօր ջանք չեն խնայում, որպեսզի այգին բարեփոխվի, զարգանա, ընթանա առաջ` հասարակությանը ներկայանալով նոր, ավելի բարվոք վիճակում, կազմակերպված ու կոկիկ տեսքով: Սրտանց ողջունում եմ այգու ներկայիս տնօրինությանը` ի դեմս պարոն Ռուբեն Խաչատրյանի: Անձամբ ճանաչում և հարգում եմ նաև այգու մի քանի վաստակաշատ, փորձառու և իրենց գործին նվիրված աշխատակիցների:  

Երևանի կենդանաբանական այգու զարգացման ու նորացման ճանապարհին դեռ շատ անելիքներ կան, և միայն խիստ հետևողական ու նվիրյալ աշխատանքով է հնարավոր հասնել բոլոր բարի նպատակների իրականացմանը: 

Հուսով եմ, որ այգու կողմից այսօրինակ շնորհակալ ձեռնարկումներն ու միջոցառումները ոչ միայն շարունակական են լինելու, այլև նպաստելու են մեզանում բնապահպանական գիտելիքների զարգացմանն ու ամրապնդմանը, հայ հասարակության մեջ բնության նկատմամբ հոգատար, հարգալից և գրագետ վերաբերմունքի ձևավորմանը, վերաբերմունք, որը, ցավոք, այնքան պակասում է մեզանում:

Հուսով եմ նաև, որ այս հոդվածը իր համեստ նպաստը կունենա Երևանի կենդանաբանական այգու ներկայիս գործունեության լուսաբանման հարցում: Լիահույս եմ, որ մեր բոլորի սիրելի այգին մշտապես մեծ պատասխանատվությամբ ու ինքն իր հանդեպ` խիստ պահանջկոտությամբ կշարունակի իր գործունեությունը, չի շեղվի իր որդեգրած ճանապարհից և կզարգանա ու կնորանա բոլորիս աչքի առջև, բոլորիս ուշադրության ու հոգածության ներքո, ի վերջո` բոլորիս համար: Հասարակությունը նույնպես պետք է լինի հոգատար, պահանջող ու հետևողական, փորձի հնարավորինս աջակցել այգուն` յուրաքանչյուրն իր ունեցած լծակնելով ու հնարավորություններով, որպեսզի կարճ ժամանակում մեր սիրելի այգին, վայրի բնության մեր այս գողտրիկ անկյունը դառնա բոլորիս հպարտությունը և պետության բնապահպանական այցեքարտը` տարածաշրջանում:

Անսպառ եռանդ և հաջողություն եմ մաղթում բոլոր նրանց, ովքեր ամենօրյա ու պարտաճանաչ աշխատանքով իրենց ներբերումն են ունենում այգու զարգացման ու բարեփոխման գործում:

Երևանի կենդանաբանական այգին մեր հասարակության և, հատկապես` դրա բնասեր հատվածի ոչ միայն սիրելի վայրն է, այլև մեր քաղաքում վայրի բնության գիտակրթական օջախներից մեկը` որպես կենդանի, շնչող մի օրգանիզմ: Այդ օրգանիզմի զարկերակի անխախտ աշխատանքը մեր բոլորի պատվի գործն է: Եվ ուրեմն, պարուրենք մեր սիրելի այգին հոգատարությամբ և ուշադրությամբ ու դնենք մեր հոգատար ձեռքը այգու «զարկերակին»` մշտապես զգալով նրա կյանքի ռիթմը:
© Առլեն Շահվերդյան, 18.01.2012

 

Կարդացեք նաև` ««Այգին` այցելուների աչքերով». Երևանի կենդանաբանական այգու վերաբերմունքը իմ հոդվածի նկատմամբ»:

Մահաթմա Գանդի. Ազգի մեծությունը և բարոյական առաջընթացը կարելի է չափել նրանով, թե ինչպես է այդ ազգը վերաբերվում կենդանիներին

Սիրելի բարեկամներ, Մահաթմա Գանդիի հայտնի խոսքերից մեկը դուրս չի գալիս մտքիցս: Այն կարելի է համարել, որպես ցանկացած ազգի, ժողովրդի, պետության որակական ու բարոյական բնութագրիչ և ուղենիշային սկզբունք` բնության նկատմամբ ունեցած վերաբերմունքի առումով: Ես ցանկացա անպայման փոխանցել այդ խոսքերը Ձեզ: Մահաթմա Գանդին ասում է. «Ազգի մեծությունը և բարոյական առաջընթացը կարելի է չափել նրանով, թե ինչպես է այդ ազգը վերաբերվում կենդանիներին» (Величие и моральный прогресс нации можно измерить тем, как эта нация относится к животным / The greatness of a nation and its moral progress can be judged by the way its animals are treated): Ահա, այսպիսի խորքային է հնդիկ առաջնորդի և, առհասարակ, հնդիկ ժողովրդի ընկալումը բնության, մարդ-բնություն փոխհարաբերությունների նկատմամբ: Իսկապես, շատ բան կարելի է որոշել` ելնելով նրանից, թե ինչպես է տվյալ ազգը վարվում բնության հետ: Հնդիկները, ընդհանրապես, առանձնանում են բնության, մասնավորապես` կենդանիների նկատմամբ իրենց հոգատարությամբ ու մեծարանքով: Նրանց, ովքեր չգիտեն, թե ով է Մահաթմա Գանդին, ասեմ, որ Մոհանդաս Կարամչանդ Գանդի (գուջարատի՝ મોહનદાસ કરમચંદ ગાંધી) (հոկտեմբերի 2, 1869 –հունվարի 30, 1948) Հնդկաստանի և Հնդկական անկախության շարժման քաղաքական և հոգևոր առաջնորդ էր: Նա նախաձեռնողն էր Սատյագրահայի – դիմադրություն բռնակալության դեմ քաղաքացիական անհնազանդության, խստորեն առանց բռնությամբ (ահիմսա)—որով Հնդկաստանը շահել է իր անկախությունը և մեծապես ազդել է աբողջ աշխարհում նմանատիպ շարժումների տարածման վրա` քաղաքացիական իրավունքների և ազատության համար: Նա ճանչվել է աշխարհում իբրև Մահաթմա Գանդի ([սանսկրիտ]՝ महात्मा կամ “Մեծն Հոգի”) և Հնդկաստանում իբրև Բապու (գուջարատի՝ બાપુ կամ “Հայր”): Նա ճանաչվել և հարգվել է Հնդկաստանում, իբրև Հնդկաստանի հայրը:

Գանդիի տարեդարձը` հոկտեմբերի 2-ը Հնդկաստանում նշվում է իբրև Գանդի Ջայանտի ազգային տոն, իսկ աշխարհում` Ոչ-Բռնության Միջազգային Օր:

Հիրավի իմաստուն խոսքեր են, իսկապես` ժողովրդի մեծության մասին կարելի է դատել կենդանիների նկատմամբ ունեցած նրա վերաբերմունքից: Որքան տեղին են ու արդիական, մանավանդ մեր երկրում, որտեղ կենդանիների ու, առհասարակ, բնության նկատմամբ կա մի տեսակ արհամարհական, օտարական վերաբերմունք: Այնպիսի տպավորություն է, կարծես մեր բնությունը մերը չէ կամ մեզ պետք չէ: Սա խոսում է հասարակության արժեհամակարգի ու գիտակցության մակարդակի ներկայիս վիճակի մասին: Բնության հանդեպ այս անթույլատրելի վերաբերմունքը, այս անտարբերությունը կամ միտումնավոր վնաս հասցնելը անպայման բերելու է անդառնալի հետևանքների: Անհրաժեշտ է ոչ թե վաղը կամ մյուս օրը, այլ հենց հիմա, հենց այս պահից սկսած մտատել բնության պահպանության մասին ու փոխվել, դադարել բնությունը դիտել որպես անշունչ, ոչ պետքական մի հասկացություն կամ էլ կարծել, թե բնությունը մի բան է, որին պետք է տիրանալ, բաժանել, դարձնել եկամտի, հասույթի աղբյուր: Հիվանդ են այն մարդիկ ովքեր կարծում են, թե բնությունը միայն իրենցն է, իրենց մենաշնորհը: Բնությունը բոլորինն է, ավելին` ինքը բնությունն է ստեղծել բոլորիս, նա բոլորիս տունն է ու կացարանը: Եվ այդ ընդհանուր տան մեջ հավասրա իրավունք ունեն ապրելու և՛ մարդիկ, և՛ կենդանիներն ու բույսերը:

Ահա այսպես, մեծն մտածողի, մեծն գաղափարակրի` Մահաթմա Գանդիի այս թևավոր խոսքերով ոգևորված էլ ես որոշեցի անպայման գրել այս հոդվածը: Բնությունը պետք է սիրել և ոչ թե սոսկ խոսքերով կամ էլ թղթի վրա, այլ սիրել գործով, պահպանել այն, քարոզել բնության պահպանություն, որպեսզի մեր չկշռադատված ու անմիտ քայլերի պատճառով մի օր չհայտվենք ամայի, անկենդան, մեռյալ մի տափաստանում: Իսկապես, յուրաքանչյուր ժողովրդի մասին շատ բան կարելի է հետևություն անել` տեսնելով թե ինչպիսի վերաբերմունք ունի նա կենդանիների նկատմամբ` սկսած անտուն, փողոցային շնիկներից մինչև վայի բնության բնակիչները: Հայաստանի բնությունը բացառիկ գեղեցկություն ունի, հարուստ է ու բազմազան, սակայն ՎՏԱՆԳՎԱԾ Է, քանի որ, ցավոք, մեր շատ հայրենակիցներ չունեն բնության նկատմամբ հարգանք ու սեր, պատշաճ վերաբերմունք ու գորովանք: Չե՞ք կարծում, որ ժամանակն է փոխվելու, ժամանակն է անելու անհրաժեշտ ու ճիշտ հետևությունները, որպեսզի արժանապատվորեն, առանց ամաչելու նայեք Ձեր զավակների աչքերին, նրանց, ովքեր պիտի ժառանգեն մեզանից հայրենի բնությունը: Սիրե՛նք կենդանիներին և դրանով ցույց տանք մեր գորովանքն ու հոգատարությունը նրանց նկատմամբ, մեկս մյուսի նկատմամբ, սիրենք կենդանիներին, հոգ տանենք նրանց ու դրանով ցույց տանք մեր մեծությունը, մեր խելքը, մեր մարդկայությունը, մոլորակի վրա ՄԱՐԴ կոչումը կրելու մեր իրավունքը ու պատգամը:
© Առլեն Շահվերդյան, 22.01.2012

Իմ արև…

Սիրելի բարեկամներ, համաշխարհաին օպերային արվեստում կա մի նեապոլիտանյան երգ, որը գերում է իր առաջին իսկ հնչյուններից: Համոզված եմ, որ այս երգը լսել են բոլորը: Այն կատարում են տարբեր երգիչներ, հատկապես` օպերային: «O Sole Mio» («Իմ արև») երգը գրվել է 1898 թվականին: Խոսքերի հեղինակն է գրող Ջիովանի Կապուրոն, իսկ երաժշտությունը հեղինակել է նեապոլիտանցի հայտնի երգիչ ու երգահան Էդուարդո դի Կապուան: Հենց նրա հոգեցունց ու թովիչ երաժշտությունն էլ այսպիսի կենդանություն, այսպիսի ռոմանտիկա է հաղորդել այս երգին: Երգը շատ սիրված է ու տարածված: Ասեմ ավելին. այն լայն տարածում ուներ անգամ խորհրդային շրջանում. շատերն են հիշում, որ «Դե, սպասի՛ր» սիրված մուլտֆիլմում նապաստակը (Կլարա Ռումյանովայի ձայնով) նույնպես երգում է այս երգը` գայլի վախից 😀 😀  Ասեմ, որ թեև այս երգը երգել ու երգում են աշխարհի տարբեր լեզուներով, սակայն ընդունված է, որ այն հիմնականում կատարվում է հենց բնօրինակով, մայր լեզվով` իտալերենի նեապոլիտանյան բարբառով: Ի դեպ, նույն այդ բարբառով «O Sole Mio» ոչ թե նշանակում է «Օ՜, իմ արև», այլ ուղղակի` «Իմ արև», քանի որ «օ՜»-ն համապատասխանում է իտալերենի «il» կամ անգլերենի «the» որոշիչ հոդին:
Այս երգը սիրո մասին է: Երգում, մասնավորապես, ասվում է. «Որքան գեղեցիկ է առավոտը, երբ ծագում է արևը: Սակայն կա մեկ այլ արև, ավելի գեղեցիկ: Դա իմ արևն է` քո դեմքին» (կարդացեք երգի խոսքերը բնօրինակով ու ռուսերեն թարգմանությամբ): Գեղեցիկ համեմատություններով ու նույնքան գեղեցիկ արտահայտություններով հարուստ այս երգի խոսքերը լսելիս, ասես, տեղափոխվում ես 19-րդ դարի վերջերի Իտալիան, նեղլիկ փողոցները, որտեղ օդում թարմ հացի հոտն է, պարաններին կախված է լվացքը, նազելի օրիորդները շտապում են դասի, իսկ պատանիները հետևում են նրանց ու հիանում նրանց նազանքով, փողոցներում աղմուկ է, աժեոտաժ, հաճելի եռուզեռ, իսկ բակերում էլ աշխուժորեն խաղում են երեխաները: Շատ գեղեցիկ թեմա կա այս երգում: Կարծում եմ, որ սիրո մասին ամենաքնքուշ, ամենամեղեդային, ամենաանձնական երգերից մեկն է: Ես այս երգը շատ եմ սիրում, հաճախ էլ երգում եմ օպերային ձայնով 🙂 ասեմ` վատ չի ստացվում մոտս 🙂 Սակայն այն, իհարկե, շա՜տ ավելի լավ է ստացվում համաշխարհային տենորներից մեկի` Լուչիանո Պավարոտտիի մոտ: Իմ ամենասիրած օպերային երգիչը այս երգն այնպիսի լիարժեք կերպով է փոխանցում ունկնդրին, որ ակամա տեղափոխում է քեզ «Իմ արև» երգի աշխարհը: Սակայն, հետաքրքիր ձևով որոշեցի ձեր ուշադրությանը ներկայացնել երգը: Բանն այն է, որ 1994 թվականին Իտալիայում մեծ շուքով նշվեց մեծն տենորի 59-ամյակը: Մեծ ու տոնական այդ համերգին մասնակցում էին նրա ընկերները: Համերգն այդպես էլ խորագրված էր` «Պավարոտտին ու նրա ընկերները»: Եվ ահա, «O Sole Mio» երգը տենորի հետ կատարում է ոչ պակաս հայտնի ու սիրված երգիչ և երգահան Բրայան Ադամսը: Այնպես որ` վայելեք այս կատարումը: Այս հոդվածս նվիրում եմ բոլոր սիրող սրտերին և հավերժ ու ապրեցնող այն զգացմունքին, որ կոչվում է ՍԵՐ:

© Առլեն Շահվերդյան, 16.01.2012

P.S. Վերջում, որպես հաճելի հետգրություն, ուզում եմ Ձեզ ներկայացնել հատված «Մեծ սիրո սերենադը» ֆիլմից, որտեղ ֆիլմի հերոս Տոնի Կոստան (որին մարմնավորում է Մարիո Լանցան) հրաշալի կերպով կատարում է «O Sole Mio» երգը.

Ի՞նչ է բլոգը

Սիրելի բարեկամներ, այս հոդվածը նվիրված է նրան, թե ինչ բլոգը: Ասեմ ինչու առաջացավ այսպիսի հոդվածի անհրաժեշտություն: Նախ համացանցում բլոգի մասին տեղեկույթը հիմնականում օտարալեզու է: Բացի այդ, շատերը չեն տարբերակում բլոգը էլեկտրոնային այլ կայքերից: Ոմանց մոտ անգամ որոշակի թյուր ընկալում կամ ոչ լիարժեք պատկերացում կա բլոգների ու բլոգերների գործունեության վերաբերյալ: Պատճառները լիովին հասկանալի են: Ճիշտ է` դրանք երբեմն սուբյեկտիվ են, սակայն հիմնականում` օբյեկտիվ: Ի վերջո բլոգը նոր երևույթ է, և բնական է, որ համեմատաբար ավագ սերունդն այդքան էլ տեղեկացված չէ էլեկտրոնային այս տիրույթների նորամուծությունների, առանձնահատկությունների, վերջին զարգացումների մասին. այսօր բլոգը հիմնականում երիտասարդ սերնդի կողմից օգտագործվող գործիքարանի անքակտելի մասն է: Ելնելով սրանից` շատ բնական է, որ շատերը չգիտեն, թե ինչ է բլոգը կամ բավարար պատկերացում չունեն դրա վերաբերյալ: Դա շատ նորմալ է և, կարծում եմ, որ ոչ մեկը իրավունք չունի մեղադրելու ինչ-որ մեկին, ի վերջո պարտադիր էլ չէ, որ մարդը շատ լավ իմանա, թե ինչ է բլոգ կոչվածը: Եվ բացի այդ, նույն հաջողությամբ ավագ սերունդը կարող է խոսել այնպիսի բաների մասին, որոնց մասին երիտասարդ սերունդը պատկերացում անգամ չունի: Սակայն քանի որ բլոգը դարձել է մեր առօրյա կյանքի մի մասնիկը, իսկ ես էլ ամեն օր զբաղվում եմ բլոգով, ապա իմ պարտքը համարեցի կայքիս բոլոր ընթերցողներին հնարավորինս հանգամանալից, մատչելի կերպով և հայերեն լեզվով ներկայացնել, թե վերջապես ինչ ասել է բլոգ, հաղորդել բլոգի մասին գոնե հիմնական տեղեկույթը: Գիտեմ, որ շատերի համար այս նյութը ոչ մի նոր բան չի պարունակի, քանի որ նրանք լավ իրազեկված են բլոգներից: Սակայն հավատացնում եմ, որ շատերին էլ հոդվածը կօգնի մի փոքր ավելի իմանալ բլոգների մասին: Հավելեմ, որ ինչպես շատ երևույթներ, բլոգները նույնպես մեր` հայկական, իրականության մեջ արագ տարածում գտան և այսօր համարվում են ակտիվ շփման և ինքնաարտահայտման շատ ճկուն, դինամիկ միջոց: Սա շատ ողջունելի է և ուրախալի հանգամանք է, քանի որ որքան տարածվեն մեր իրականության մեջ տեղեկատվական տեխնոլոգիաները, այնքան դրանք ավելի կզարգանան, կհղկվեն: Որպես արդյունք` բլոգները ժամանակի հետ ավելի որակյալ կդառնան, այս ասպարեզը կդառնա ավելի պրոֆեսիոնալ և փորձառու, իսկ համացանցում տեղադրվող «արտադրանքը»` գրագետ, խելամիտ և ազնիվ:    

Եվ այսպես, բլոգն այսօր ստեղծագործ (և ոչ միայն) մարդկանց ինքնաարտահայտվելու և նաև ազատորեն շփվելու ճկուն ու ամենապրոակտիվ մեթոդներից մեկն է, եթե ոչ` առաջինը: Բլոգը հնարավորություն է տալիս ուղղելու խոսքը ընթերցողին և ակնկալելու արագ արձագանք: Մի մեջբերում անեմ «http://www.e-armenians.com/» կայքից. «…Ընդհանուր առմամբ, բլոգը վերջին տասնամյակում մեծ հեղինակություն վայելած ինտերնետային ինտերակտիվ կայք է, որի բովանդակության ձեւավորմանն անմիջականորեն մասնակցում են այդ բլոգից բոլոր օգտվողները՝ ինչպես բլոգերները (գրառումներ կատարողները ու հոդվածներ ներկայացնողները), այնպես էլ կայքի մյուս այցելուները (որոնք կարող են հանդես գալ որպես մեկնաբանողներ): Այլ կերպ ասած, բլոգն ինքնադրսևորման «օն-լայն» տարբերակ է, երբ Ձեր գրառումները մատչելի են դառնում ողջ ինտերնետային հանրությանը: Գրում եք դուք՝ ընթերցում ու իրենց կարծիքներն ու տպավորություններն են թողնում բոլորը»: Կարծում եմ` շատ տիպիկ ու ճշգրիտ բնութագրում է:

Այժմ այս ամենի մասին շատ ավելի մանրամասն` հիմքում ունենալով բլոգների մասին համացանցում առկա հայերեն տեղեկույթը` «Վիքիպեդիա»-ում, այլ աղբյուրներում:

Բլոգ (անգլերեն՝ blog, «web log», «իրադարձությունների ցանցային մատյան կամ օրագիր») — կայք, որի հիմնական բովանդակությունը պարբերաբար թարմացվող գրառումներ են, որոնք պարունակում են տեքստ, պատկերներ կամ մուլտիմեդիա: Գրեթե բոլոր բլոգներին բնորոշ են տվյալ ժամանակահատվածում ակտուալ գրառումները, որոնք, որպես կանոն, դասավորվում են հակառակ ժամանակագրական դասավորությամբ (վերջին գրառումը սկզբում): Ավանդական օրագրերից բլոգը տարբերվում է նրանով, որ, սովորաբար, հասարակական է և նախատեսում է կողմնակի ընթերցողներ, որոնք կարող են հրապարակային բանավեճի մեջ մտնել հեղինակի հետ (բլոգային գրառմանն արած մեկնաբանությունների, կամ սեփական բլոգային գրառումների միջոցով): Իհարկե պարտադիր չէ, որ բլոգը լինի հրապարակային, քանի որ բլոգների թեմատիկ ընդգրկումը լայն է ու խիստ բազմազան, այսինքն բլոգները կարող են ունենալ ինչպես հեղինակային-ստեղծագործական ընդգրկում և ուղղվածություն, այնպես էլ նույն հաջողությամբ լինել քաղաքական, լրատվական, ժամանցային և կամ այլ ուղղվածության:

Ըստ հեղինակների կազմի բլոգները լինում են անձնական, խմբակային (կորպորատիվ, ակումբային) կամ հրապարակային (բաց):

Բլոգները տարբերակվում են`

Ըստ հեղինակների

  • Անձնական բլոգ – վարվում է մեկ անձի (հեղինակի) կողմից
  • «Ուրվական» բլոգ – վարվում է անհայտ անձի կողմից, մեկ այլ անձի անունից
  • Կոլեկտիվ կամ սոցիալական բլոգ – վարվում է մի խումբ մարդկանց կողմից՝ բլոգի տիրոջ կամ մոդերատորների կողմից որոշված կանոններով
  • Կորպորատիվ բլոգ – վարվում է մեկ կազմակերպության անդամների կողմից

Ըստ բովանդակության տեսակի

  • Տեքստային բլոգ – հիմնականում պարունակում է տեքստեր
  • Ֆոտոբլոգ – հիմնականում պարունակում է լուսանկարներ
  • Երաժշտական բլոգ – հիմնականում պարունակում է երգեր
  • Պոդկաստինգ կամ բլոգկաստինգ – հիմնական պարունակությունը կազմում են ձայնագրիչի միջոցով ձայնագրված ձայնային հաղորդագրությունները
  • Վիդեոբլոգ – հիմնականում պարունակում է տեսանյութեր

Ըստ բովանդակության առանձնահատկության

  • Կոնտենտային բլոգ – բլոգ, որտեղ հրապարակվում են հեղինակային նյութեր
  • Մոնիտորինգային բլոգ – բլոգ, որը հիմնականում պարունակում է հղումներ դեպի այլ կայքեր
  • Մեջբերումներով բլոգ – բլոգ, որտեղ հատվածներ են մեջբերվում այլ բլոգներից
  • Տամբլելոգ, Տամբլոգ, Տլոգ – բլոգ, որի յուրաքանչյուր գրառում ունի որոշակի ֆորմատ՝ հղում, մեջբերում, վիդեո, լուսանկար, երկխոսություն, կամ այլ
  • Սպլոգ – սպամ-բլոգ

Ըստ տեխնիկական հիմքի

  • Stand alone բլոգ – առանձին հոստինգի և “շարժիչի” վրա կառուցված բլոգ
  • Պլատֆորմային բլոգ – որևէ պլատֆորմի վրա զետեղված բլոգ (LiveJournal, WordPress, Blogger կամ այլ)
  • Մոբլոգ – բլոգ, որը վարվում է բջջային կամ շարժողական տեխ. միջոցներով

Բլոգ պլատֆորմներ

Հայ բլոգերների շրջանում հայտնի բլոգ-պլատֆորմներ LiveJournal, WordPress.com, Blogger
Հայ բլոգերների շրջանում հայտնի սոցիալական բլոգ սերվիսներ Facebook, Myspace,
Այլ բլոգ-պլատֆորմներ Ya.ru, Блоги@mail.ru, Tumblr, Xanga, LiveInternet

Հավելեմ, որ բլոգով զբաղվող, բլոգը վարող անձանց անվանում են բլոգերներ, բլոգը վարելը կոչվում է բլոգինգ, իսկ բլոգների «հանրույթը» կամ միջավայրը` բլոգոսֆերա:

Ի դեպ, բլոգները կարող են լինել նաև պաշտոնական, եթե պաշտոնապես ներկայացնում են որևէ կազմակերպության, հաստատության կամ անհատի գործունեությունը, այսինքն այդ բլոգներում տեղադրված տեղեկույթը, նյութերը «մատակարարվում են» համացանց հենց դրանց հեղինակի կամ սեփականատերի կողմից: Պաշտոնական կարող է լինել ինչպես, օրինակ, էստրադային աստղի, այնպես էլ որևէ ամսագրի կամ պարբերականի բլոգը, քաղաքական գործչի կամ ստեղծագործող հեղինակի: Օրինակները կարող են բազմաթիվ լինել:

Պլատֆորմային բլոգները, այսինքն նրանք, որոնք հիմնված են բլոգերային միջազգային որևէ տիրույթի բազայի վրա, լինում են անվճար կամ վճարովի: Բլոգը ստեղծողը ինքն է որոշում, թե ինչպիսի բլոգ է ուզում: Վճարովի և անվճար բլոգների միջև կան տեխնիկական (գործիքարանի, ծավալի և այլն) տարբերություններ, և ընտրությունը կատարվում է բլոգերի հայեցողությամբ ու, իհարկե, նրա ունեցած հնարավորություններով:

Բլոգի գործունեությունը և դրա հարատևությունը կախված է բլոգերից, նա ինքն է որոշում շարունակի վարել բլոգը, թե ոչ: Խոսքը, իհարկե, վերաբերվում է պատշաճ բովանդակությամբ բլոգներին, նրանց, որոնց «կոնտենտը» և ուղղությունը չի ենթադրում օրենքով արգելված նյութեր ու դրանց տարածում:

Բլոգի արտաքին տեսքի ընտրությունը նույնպես դրա հեղինակինն է, առավել ևս, որ նրան առաջարկվում է ընտրության լայն հնարավորություն: բացի այդ, հեղինակը ինքը միշտ կարող է անել սեփական ձևավորումները, իր ճաշակով, ինչը կվկայի նրա յուօրինակության մասին:

Պլատֆորմային բլոգ բաց անելու համար, որպես կանոն, անհրաժեշտ է գրանցվել: Ձեզանից պահանջվում է Ձեր անձի և, մասնավորապես` կոորդինատների հետ կապված հիմնական տեղեկույթի տրամադրում, ոչ ավելին: Խոսքը հիմնականում էլեկտրոնային փոստի Ձեր հասցեի մասին է և այլն:  

Կհարցնեք, թե արդյո՞ք դժվար է վարել սեփական բլոգը: Ասեմ, որ բլոգ բաց անելուց ու այն վարելուց առաջ շատ լավ կլինի, եթե նախ ուսումնասիրեք այս բնագավառը, ճանաչեք բլոգ կոչված երևույթը և ինքներդ Ձեզ համար նախ որոշեք, թե արդյո՞ք Դուք ունեք ասելիք ու անելիք այդ բնագավառում: Շատերն ունեն ինքնաարտահայտվելու ցանկություն և ամեն մեկի մոտ դա յուրովի է դրսևորվում: Բլոգը նույնպես ինքնաարտահայտվելու առաջադեմ մի միջոց է: Սակայն նախքան բուն բլոգինգով զբաղվելը, լուրջ մարդը նախ կուսումնասիրի ու նոր միայն կստանձնի սեփական ասելիքը հրապարակելու և ուրիշների կարծիքներն ու տպավորությունները բաց ճակատով, անկեղծորեն ընդունելու և հաշվի առնելու պատասխանատվությունը: Սա մի «նավարկություն» է, որը սկսելուց առաջ անհրաժեշտ է նախ յուրացնել բլոգի գործիքարանը, հասկանալ, թե ինչ ես ուզում անել այս բնագավառում և ինչու ես ուզում դա անել: Շատ կարևոր մի հանգամանք ևս. ցավոք մեզանում բլոգինգով հաճախ զբաղվում են այնպիսի մարդիկ, ովքեր ունեն, մեղմ ասած, թերի խոսք և լեզվի իմացության ոչ բավարար ցուցանիշ, կարճ ասած իրենց գրառումներով աղավաղում են մայրենին: Կարծում եմ, որ չի կարելի վատ մայրենիով բլոգ վարել, քանի որ այդպիսի լեզուն մտնում է համացանց, որը հասանելի է ԲՈԼՈՐԻՆ: Թերի, կիսագրագետ կամ նույնիսկ անգրագետ հայերենով բլոգ վարելը խաթարում է մեր հասարակության լեզվամտածողությունը` դառնալով մայրենի լեզվի խեղաթյուրման պատճառներից մեկը: Ցավալի է, որ այսօրինակ տխուր պատկերը առկա է նաև մերօրյա տպագիր մամուլում և հեռուստատեսությունում: Ոմանք կընդդիմանան, թե բլոգով զբաղվող մարդը ազատ է և ինչպես ուզի կգրի: Ես կարող եմ որպես հակափաստարկ բերել այն, որ թեև բլոգով զբաղվող մարդ ազատ է և կարող է անգամ անգրագետ գրել, սակայն նրա մեջ գոնե պետք է խոսա մայրենի լեզվի նկատմամբ հարգանքը, խնամքն ու պատասխանատվությունը, էլ չեմ ասում ինքն իրեն հարգելը: Սակայն սա քննարկման այլ թեմա է:

Ամփոփելով այս ամենը` կարելի է ասել, որ բլոգ ստեղծելուց առաջ պետք է և ճիշտ է` ա) նախապես յուրացնել բլոգի գործարկման, օգտագործման գործիքարանը, բ) ճշգրտել, նախանշել սեփական անելիքն ու ասելիքը բլոգոսֆերայում, գ) գործին մոտենալ սիրով, նվիրվածությամբ, հետևողական և խիստ պատասխանատու կերպով: Երբեք չպետք է մոռանալ, որ համացանց «ուղարկված» նյութը կարող է կարդալ յուրաքանչյուրը: Ես խորապես համոզված եմ, որ լեզվական մշակույթի ու էթիկայի առումով` գրագետ, իսկ բովանդակության առումով` հետաքրքիր բլոգ ստեղծելու ու այն վարելու համար անհրաժեշտ է ցանկություն, ժամանակ և ցանկություն` ունենալու այդ ժամանակը

Սիրելի բարեկամներ, ոչ մեկը չի ծնվում որպես բլոգեր 🙂 դա բնատուր չէ 🙂 ինչպես բնատուր չէ, օրինակ, տիեզերագնաց լինելը, քանի որ տիեզերագնաց դառնում են: Սակայն մեզանից յուրաքանչյուրը երազում է տիեզերքի մասին, այսինքն մեր երազանքներում ու նպատակներում մեզանից յուրաքանչյուրը հոգու խորքում «տիեզերագնաց» է` ձգտելով գրավել նոր հորիզոններ և գրանցել նոր հաղթանակներ ու հաջողություններ: Համացանցն էլ է մի այդպիսի անեզր, անծայրածիր ու յուրօրինակ «տիեզերք»: Այն նվաճելուց առաջ պետք է նախ վստահ լինել սեփական երազանքների ու բարի նպատակների մեջ: Պետք է գործին մոտենալ մեծ պատասխանատվությամբ, կարողանալ հաղորդել սեփական ասելիքը` երբեք չթերագնահատելով մյուսինը, կարողանալ հարգել ուրիշի կարծիքը ու հիմնավորել սեփականը և, իհարկե, կարողանալ ներկայանալի լինել, մի խնդիր, որը շատերի համար դժվար հաղթահարելի է, սակայն` ոչ երբեք անհաղթահարելի: Կարծում եմ, որ այս մոտեցումները հատուկ և անհրաժեշտ են ոչ միայն բլոգինգին, այլև աշխատանքի, գործունեության բոլոր բնագավառներին: Այս ամենի հիմքում նախ և առաջ իմացությունն է, այսինքն նա՛խ պետք է սովորել և մի՛շտ պետք է սովորել, միայն այդպե՛ս հնարավոր է ձեռք բերել գիտելիքներ և միայն ա՛յդ ճանապարհով է հնարավոր մի օր հանրությանը ներկայանալ սեփական խոսքով, ներկայանալ վստահ, ազնվորեն ու անկեղծորեն: Բլոգը էլեկտրոնային օրագիր է, իսկ օրագիրը, գաղտնիք չէ, որ մարդու ամենանվիրական գրառումների անձնական ճտեմարանն է, նրա կյանքի տարեգրության ամենաանկեղծ «հարթակներից» մեկը: Նույն և բլոգը: Այնպես որ, հասարակությանը ներկայանալուց առաջ պետք է նախ վստահ լինել սեփական անկեղծության մեջ:

Կյանքը զարգանում և առաջ է ընթանում արագ տեմպերով: Համոզված եմ, որ տարիներ հետո ապագա սերունդների համար այն, ինչով այսօր զբաղվում ենք մենք, կամ թեկուզ նույն բլոգինգը, հնարավոր է, որ հետամնաց զբաղմունք թվա: Չէ՞ որ մենք էլ այսօր արդեն ժամանակավրեպ ենք համարում շատ բաներ, այսօր արդեն գրեթե անցյալ են մեզ համար, օրինակ, նույն VHS տեսաերիզները, Floppy դիսկերը, փոստային նամակագրությունը և այլն: Սակայն քանի որ մենք այսօր ենք ապրում, ապա պետք է ճանաչենք ժամանակի միջոցները, իսկ եթե զբաղվում ենք դրանցով, ապա փորձենք ու ջանանք մեր համեստ ներբերումն ունենալ այդ բնագավառի զարգացման գործում:

Ես համարում եմ, որ հայկական ցանկացած կայացած բլոգ կամ կայք հաղթանակած է, հաղթող է, եթե իր գոյությունը արդարացված է, հիմնավորված և օգտակար, ասելիքը ուրույն է, գրագետ, գործունեությունը բարեխիղճ է, սիրված ու սպասված, բովանդակությունը հարուստ է ու հետաքրքիր,  իսկ այցելուների բանակն էլ շինծու չէ և նրանց արձագանքներն էլ անկեղծ են: Այսպիսի ցանկացած հայկական բլոգ հիրավի արդեն հաղթանակած է, և ես անսահման ուրախ եմ, որ այս դաշտը հետզհետե ավելի ու ավելի է զարգանում, բյուրեղանում: Ես էլ եմ գործում այս դաշտում ու միշտ գործելու եմ և, բնականաբար, ինքս էլ շահագրգռված եմ, որ հայկական բլոգոսֆերան մշտապես առաջընթաց գրանցի ու զարգանա:

Վերջում ուզում եմ սրտանց ողջունել բոլոր նրանց, ովքեր զբաղվում են բլոգինգով, վարում են բլոգ` մաղթելով նորանոր ձեռքբերումներ, իսկ նրանց, ովքեր սկսնակ բլոգերներ են, կամ հենց նոր որոշեցին զբաղվել բլոգինգով, կցանկանայի սրտանց մաղթել հաջողություններ այդ չափազանց հետաքրքիր «նավարկության» մեջ, մաղթել իրենց բլոգով անկեղծորեն հետաքրքրվողների և իրենց ստեղծագործական գործունեությունը անկեղծորեն գնահատողների ու համակրողների մի ամբողջ բանակ: Ստեղծեք ու զարգացրեք Ձեր բլոգները մեծ ոգևորությամբ ու ջանադրաբար: Համոզված եմ, որ կհաջողեք:

Այսքանը, կարծում եմ և անկեղծորեն հուսով եմ, որ Դուք օգտակար ու հետաքրքիր կհամարեք այս հոդվածը, հուսով եմ, որ այն տվեց Ձեր որոշ հարցերի պատասխանը` ինչ-որ չափով լույս սփռելով այն բանի վրա, թե ինչ է բլոգը:
© Առլեն Շահվերդյան, 12.01.2012, 13.01.2012

Քո շնորհիվ երկինքը ինձ այդքան մոտ է… / Thanks to you the sky is so much close to me…

Քո շնորհիվ երկինքը ինձ այդքան մոտ է…

Ամեն անգամ, երբ ձեռքերս վեր եմ պարզում ու գրկում եմ լուրթ երկնքի անհուն ծովը,
Երբ կարոտի իմ երազում ինձ շոյում է ծիրանենու անուշ հովը,
Երբ սավանից ճերմակաթույր, կարծես, զվարթ դեմքով նայում ու ժպտում են ծաղիկները գարնանային,
Երբ կարկաչուն գետը վարար իր ջրերով արագահոս ամեն գնով փորձում է միշտ ինձ հմայի,

Ես այդ պահին քեզ եմ հիշում և քո մեղմիկ համբույրները` որպես երկնի անհուն ծովի թարմաբույր բրիզ,
Ձյունաճերմակ դեմքդ եմ հիշում և հիշում եմ նուրբ վարսերիդ շողքը դեմքիս
Ու ծիծա՜ղդ, որ զվարթ է ժպիտի պես գարնանային ծաղիկների,
Իսկ հմայքդ` կարկաչուն գետ, որ փորձում է ամեն գնով ինձ հմայի:

Եվ ահա ես, որպես անուշ քո հմայքով անդարձ գերված մի սիրահար,
Ճերմակաթույր ձյան սավանից գարնանային ծաղիկ հանկարծ գտնողի պես
Կյանքն եմ տոնում և հրճվում եմ, ինչպես գարնան արագահոս գետը վարար,
Լուրթ երկնքի անհուն ծովի մեջ թաթախված թարմ բրիզի պես:

Շնորհակալ եմ, որ իմ կյանքում այլևս կաս, քո կենարար գոյությամբ է սկսվում օրը,
Քո շնորհիվ է գիշերը զով, անկրկնելի` անուշաբույր առավոտը,
Գետերը զիլ կարկաչում են և երազում ինձ շոյում է ծիրանենու անուշ հովը,
Շնորհակալ եմ, որ քո շնորհիվ երկինքը ինձ այդքան մոտ է…

Հեղինակ` Առլեն Շահվերդյան
Գրել եմ՝ 02.01.2012, կեսգիշեր անց:

Հարգելի ընթերցող, այս բանաստեղծության հեղինակային իրավունքները պաշտպանված են, հետևաբար ԱՐԳԵԼՎՈՒՄ Է տեղադրել այն սոցիալական ցանցերում կամ այլ կայքերում՝ առանց բանաստեղծության հեղինակի անունը և սույն էջի հղումը նշելու:

Dear Reader, this Poem is Copyright Protected, so IT IS PROHIBITED to share it on Social Network or other Websites without the reference (link) to its Author and to this Page.

Poem by Arlen Shahverdyan. © All Rights Reserved, 2012

________________________________________________________________________________________
ՈՒՇԱԴՐՈՒԹՅՈ՛ՒՆ. Բլոգի հեղինակային իրավունքների պաշտպանության մասին
Սույն բլոգ-կայքի հեղինակային իրավունքները պատկանում են դրա հեղինակին՝
Առլեն Շահվերդյանին: Բլոգում տեղ գտած նյութերը պաշտպանված են Հեղինակային իրավունքով: Մեջբերումներ անելիս հղումը arlenshah.wordpress.com-ին պարտադիր է: Հեղինակային հոդվածների, գրառումների, լուսանկարների մասնակի կամ ամբողջական վերարտադրությունն այլ կայքերում կամ զանգվածային լրատվամիջոցներում առանց arlenshah.wordpress.com-ին հղման արգելվում է:
Բլոգի նոր այցելուներին և մշտական ընթերցողներին
Տարածեք այս հոդվածը ձեր ընկերների շրջանում: Հետևեք Բլոգիս Ֆեյսբուքի էջին, միացեք ինձ Ֆեյսբուքում կամ Թվիթերում՝ դառնալով բլոգիս նոր ընկերը: Գտեք ինձ Յութուբում:
Գրեք ինձ՝ shahverdyan.arlen@gmail.com էլ. փոստի հասցեին: Բաժանորդագրվեք բլոգին:
ATTENTION! About the Blog Copyright Protection
Arlen Shahverdyan, the Author of this Blog possesses its Copyright. All the materials of this blog are Copyright protected. When quoting, the reference (link) to arlenshah.wordpress.com is compulsory. The partial or complete reproduction of the Author’s articles, posts or photos  in other sites or Mass Media is prohibited without the reference to arlenshah.wordpress.com.
To New Visitors and Constant Readers of the Blog
Share this article with your friends. Follow my Blog’s Facebook Pagejoin me on Facebook or Twitter becoming a new friend of my blog. Find me on YouTube. Write me via E-mail: shahverdyan.arlen@gmail.com.
Subscribe to this Blog.
Save the Planet Earth*
 Մի տպեք այս էջն առանց անհրաժեշտության, մտածեք շրջակա միջավայրի մասին
 Do not print out this page without need – think about the Environment
%d bloggers like this: